Sunday, May 19, 2019

1125. TRỊNH Y THƯ Thận Nhiên: Những ghi chép trên tầng thứ 14


TRNH Y THƯ
Thận Nhiên:
Những ghi chép trên tầng thứ 14

  

1.

Trong một bài phỏng vấn đăng trên tạp chí văn học The Paris Review cách đây khá lâu, nhà văn Nhật Hakuri Murakami có một phát biểu rất ý nhị, “Cái hay của việc viết văn là bạn có thể mơ trong lúc thực sự đang tỉnh táo.” Tôi thấy điều đó quá đúng, bởi nếu bạn không mơ mộng, không mơ ngày, không sống với  không-thời-gian của tưởng tượng bay bổng trong cõi huyền ảo, phi thực tại thì có lẽ bạn không nên chọn nghiệp văn. Đối với những người cầm bút như Murakami, viết tức là mơ, là mộng du trong chốn phi thực. Sự khác biệt với mộng du trong lúc ngủ là ý thức vẫn hiện hữu, mơ và thực bởi thế hòa quyện nhau, trí tưởng tượng vượt ra ngoài kiểm soát của lí trí. Nhờ đó, người viết không nhất thiết quan tâm nhiều đến cái giống thật, không phải bám sát sự thật để có thể dễ dàng mạo hiểm vào những cảnh giới mới của sáng tạo. Tôi đồ khi viết cuốn tiểu thuyết Những ghi chép trên tầng thứ 14 [Văn Học Press xuất bản, 2019] nhà văn Thận Nhiên của văn học Việt Nam hải ngoại cũng ở trong một tâm cảnh tương tự. Chính vì thế, mặc dù cuốn tiểu thuyết phản ánh khá nhiều đời sống thật của tác giả ngoài đời – khiến người đọc không ngớt thắc mắc phải chăng nhân vật chính diện ở ngôi thứ nhất ấy chính là tác giả – nhưng thật sai lầm nếu chúng ta xem đây là cuốn tiểu thuyết tự truyện, và càng sai lầm hơn nếu chúng ta đánh giá nó dưới góc độ hiện thực.
  
Ngay ở câu văn mở đầu cuốn tiểu thuyết, “Sài Gòn là một thành phố có nhiều ma nhất trên thế giới…” nhà văn đã ngầm báo hiệu cho chúng ta biết ngay những gì anh viết trong cuốn sách chẳng có gì là “chân” mà phần nhiều có khả năng là “giả.” (Nó khiến tôi liên tưởng đến câu văn mở đầu cuốn The Metamorphosis của Franz Kafka.) “Giả” ở đây không có nghĩa là fake, mặc dù chúng ta đang sống trong một thời đại mà ngay cả tình yêu cũng fake, không “thật” chút nào. “Giả,” hay hư cấu, hay dấn thêm bước nữa – siêu thực, phi lí, phi thực – trong tiểu thuyết là cái gì khiến óc tưởng tượng nổ bùng như trong giấc mơ khiến chúng ta có thể truy tìm một hay nhiều khả thể khác bên dưới cái mặt bằng hiện thực phẳng lì, nhàm chán.
  
Kì thực, cái “giả” trong tiểu thuyết khi được chiếc đũa thần của nhà văn gõ vào thì thật hơn cái “thật” ngoài đời.
  
Tính phi thực của tiểu thuyết nằm ở ngôn ngữ và cấu trúc tác phẩm. Và cũng như Kafka, Thận Nhiên không hề có chủ ý viết truyện thần kì, ma quỷ. Những vấn đề anh có tham vọng nêu ra trong cuốn tiểu thuyết của anh – đời sống di dân, ám ảnh quá khứ, lòng khao khát muốn kiếm tìm nguồn cội, sự cô đơn, sự thất vọng của cuộc sống nơi xứ người, tính nổi loạn của tuổi trẻ, những va chạm văn hóa và giá trị đời sống, di sản tinh thần khốc hại từ một cuộc nội chiến tàn bạo và dai dẳng, tình dục, tình yêu, lòng kì thị ghét bỏ nhau của đồng loại, v.v… – tất cả đều là những chủ đề nghiêm túc của tiểu thuyết nhằm truy xét ý nghĩa hiện tồn nào đó của kiếp người, và nơi đây chúng được truy tìm bằng con mắt khác lạ để biết đâu từ cõi nhân gian mờ mịt ấy xuất hiện vài tia sáng le lói chiếu xuống cái ẩn mật của nhân sinh.
  
Tôi đọc cuốn tiểu thuyết của nhà văn Thận Nhiên với cảm nghĩ và cảm nhận như thế.


2.

Mặc dù cốt truyện không là cái gì quan trọng nhất trong tác phẩm, cuốn tiểu thuyết thuật chuyện một cậu thanh niên, con trai một cặp vợ chồng bỏ nước ra đi sau ngày miền Nam thất thủ, sinh ra và trưởng thành trên nước Mỹ, nhưng lại muốn sang Việt Nam sinh sống một thời gian dài. Để làm gì thì chúng ta chỉ có thể hiểu một cách lờ mờ, vì chính bản thân “hắn” cũng không rõ. Đi tìm một cuộc phiêu lưu đầy hứng thú với những cảm giác mới, mạnh, lạ? Đi tìm nguồn cội của mình qua những câu chuyện nặng phần huyền thoại về tổ tiên, dòng họ “hắn” nghe được từ cha mẹ, ông bà? Quá chán chường, thậm chí hoang mang với cái căn cước “trái chuối” của mình, bên ngoài vàng nhưng bên trong trắng, và muốn làm cái gì hầu phá tan mặc cảm đó? Vân vân. Có thể tất cả những lí do đó đã là động lực cho “hắn” từ bỏ đời sống mình đang có để lần mò sang cái mảnh đất xa xôi, nhiễu nhương, lắm chuyện, có tên gọi Việt Nam.
  
Thận Nhiên hiểu rõ tâm trạng khủng hoảng căn cước của những “trái chuối.” “Hắn” và cô gái tên Cathy trong truyện là hai “trái chuối.”
  
Khủng hoảng căn cước là trạng thái tâm lí, ý thức tự thân của một con người, biểu hiện bởi tâm trạng hoang mang, lo lắng, không biết xử trí ra sao trong mọi cảnh huống khi tâm thức hắn trở nên bất an, mà nguyên do thông thường là sự đổi thay trong mục đích sống và vai trò xã hội. Hắn không còn cảm thấy là một phần của cộng đồng xã hội nữa, hắn như ở thế giới khác, kẻ đứng ngoài lề chẳng hề can dự gì vào tiến trình và an sinh của nhóm người bên trong, hắn cảm thấy mình là kẻ bị chối bỏ, kẻ không được chấp nhận trong ngôi nhà chung của mọi người. Hắn nghĩ thế và hắn không ngớt loay hoay trong chiếc rọ, cuối cùng dẫn đến tình trạng hắn không còn biết mình là ai, phải làm gì.
  
Thận Nhiên khi xây dựng nhân vật chính diện trong cuốn tiểu thuyết đã dụng công tạo những tình huống từ tuổi ấu thơ của “hắn” dẫn đến “con người hắn ngày nay.” Tình bạn thân thiết với cô gái Lucia thời trẻ nít chẳng mấy chốc biến thành lòng ghét bỏ, cô gái xem “hắn” như kẻ bần tiện dơ dáng, không xứng đáng đứng cùng hàng. Ý thức vong thân từ đó nhen nhúm và rồi bùng nổ dữ dội sau những va chạm đau đớn với cuộc sống tuổi thiếu niên đang trưởng thành trong một gia đình đổ vỡ và giữa một xã hội đầy thành kiến, kì thị.
  
Kẻ khủng hoảng căn cước là kẻ lúc nào cũng muốn thoát li ra khỏi môi trường đang là của hắn, và “hắn” phải ra đi thôi, đi bất cứ nơi đâu.
  
Và “hắn” đã phạm phải một sai lầm chết người, đó là “hắn” chọn đi sang cái xứ sở mà cha mẹ ông bà “hắn” đêm ngày vọng tưởng, nhớ thương. Bởi tại đó, “hắn” chỉ gặp toàn ma, hoặc khá lắm là người-ma. “Hắn” nào biết trạng thái vong thân (nếu hiểu vong thân là chết, là bỏ mình trong lúc quả tim vẫn đập) đâu chỉ xảy ra ở những nơi như nước Mỹ mà còn có thể xảy ra tại Việt Nam, thậm chí nhiều hơn gấp bội, mặc dù những con người trên miền đất đó đều có chung một Huyết thống và Lịch sử.
  
Nhìn từ góc độ nào thì đó cũng là điều phi lí hết sức, mà nơi đây tôi thấy nhà văn Thận Nhiên đã chia sẻ cái nhìn của Kafka.
   
Ngay lúc đặt chân vào thế giới của ma và người-ma , “hắn” đã bó tay bất lực, y như lúc gã nhân viên trắc địa K. đứng trước Tòa lâu đài mà không biết làm cách nào bước chân vào. Bởi cả hai người, K. và “hắn,” đều không thể nào hiểu nổi quyền lực vô biên của cái thiết chế họ đang cố chui đầu vào. Nó là cái mê cung không có bất cứ một quy luật hay định chế nào, điều nó quan tâm hàng đầu là sự tồn tại của chính nó, và nó tuyệt đối không mảy may đếm xỉa gì đến con người, hoặc bất cứ vật thể nào không cần thiết cho sự tồn tại của nó.


3.

Xuyên qua cuốn tiểu thuyết này, nhà văn Thận Nhiên va chạm nhiều đến thân phận con người Việt Nam, một thảm cảnh ở cuối thế kỉ XX khi văn minh nhân loại đã có những bước tiến bộ vượt bực chẳng những ở bình diện khoa học, kĩ thuật mà cả tri thức, tư tưởng, học thuật. Anh viết:

Khi còn ở trong nước, thì một thằng tù không được nhìn nhận là một con người, gã là một con thú bị khước từ và săn đuổi.
  
Khi ở trại tị nạn, con thú khốn khổ đó đang trong quá trình nhận lại, ý thức lại, cái nhân phẩm mà gã ngỡ rằng đã mất, để trở lại thành một con người.
  
Còn lúc này, gã đến được quốc gia chấp nhận thân phận tị nạn của gã. Gã đang rị mọ, va vấp, học từng chút một cung cách của đời sống văn minh, và hiểu rằng mình vẫn chưa là một con người hoàn chỉnh trong nhận thức của đồng loại.

Nghe thật chua xót. Và nguyên do của thảm cảnh chính là cuộc chiến tàn khốc kéo dài mà trong đó những kẻ đồng loại, đồng hương đối xử với nhau tệ hơn ác thú. Tiểu thuyết Việt Nam trong vòng nhiều chục năm qua hiếm khi thoát khỏi những ám ảnh về cuộc chiến, Thận Nhiên cũng thế, và anh đã viết cực hay, mặc dù anh chỉ dành cho nó vỏn vẹn hai chương sách. Cuộc chiến được nhìn từ mắt một cô gái trẻ, rất trẻ, mà sau này chính là mẹ “hắn.” Tiểu thuyết gia, nhất là những cây bút bị/được soi giọi bởi “bóng ma” Hiện thực Xã hội chủ nghĩa, khi viết về chiến tranh, phần nhiều vẫn có sự phân định “ta-địch.” Quán tính này dù được ngụy trang khéo léo, người đọc tinh ý vẫn nhận ra. Thận Nhiên không thế. Anh viết với tất cả lòng đau xót của một nhà văn nhìn cuộc chiến như một tai họa khủng khiếp của dân tộc với biết bao chết chóc, đổ vỡ, điêu tàn, di họa kéo dài đến tận ngày nay, và chưa biết bao giờ mới được hàn gắn trọn vẹn.
  
Bấy nhiêu năm chiến tranh chỉ còn lại những hình ảnh lộn xộn trong kí ức…” Anh viết. Biết đến bao giờ? Biết đến bao giờ con người Việt Nam mới tìm lại sự bình ổn trong tâm hồn?


4.

Điểm đáng chú ý trong văn phong nhà văn Thận Nhiên là tính hài. Nói cho rõ hơn, tính hài ở đây tuyệt đối không phải sự pha trò trào lộng hiểu theo nghĩa bình dân thông thường. Tuy anh có những câu văn dí dỏm, đôi lúc như giễu cợt, nhưng tính hài ở đây là cảm xúc chủ quan về tính phi lí của đối tượng, một đối tượng không có gì đáng cười bởi tính cách bi thảm của nó. Đối tượng càng phi lí, tính hài càng đậm đặc. Chương “Thi sĩ” là một thí dụ điển hình. Pha làm tình giữa “hắn” và cô gái Cathy là thí dụ khác. Phải bật cười khi đọc, nhưng tiếng cười ở đây nghiêng hẳn về mặt tích cực. Nó khác xa cái trào phúng mỉa mai, nhạo báng, bỉ báng, bởi bản chất của mỉa mai là châm chọc, lăng mạ, xúc phạm một cách cay độc, cố ý gây thương tổn cho đối tượng, trong khi hài bênh vực đối tượng bởi nó chứng tỏ sự khoan dung trước bản chất nghịch lí của sự vật. Tính hài và tính phi thực trong tiểu thuyết hình như đi liền với nhau như hình và bóng. (Những gì Kafka viết đều có tính hài. Những cuộc phiêu lưu kì thú của Don Quixote đều buồn cười.) Đọc cuốn tiểu thuyết của nhà văn Thận Nhiên, người ta dễ dàng nhận biết hai thành tố đó, một điều thú vị đặc biệt cho người đọc.


5.

Những ghi chép trên tầng thứ 14 là cuốn tiểu thuyết được viết theo cấu trúc phá hủy, một thủ pháp khá phổ biến ở những nhà văn Hậu Hiện đại. Phần tự sự, trần thuật tuy không thiếu, cốt truyện có thể xem là có, nhưng trọng lượng câu chữ trong cuốn sách nằm ở phần tư duy nội tại và ý thức, cảm xúc tự thân nhiều hơn là một câu chuyện được kể theo văn thức biên niên đầy kịch tính. Cách viết này cho phép tác giả “lăng ba vi bộ” giữa suy nghiệm và trần thuật, giữa bàn luận và kể chuyện, không ngừng lại ở nơi nào quá lâu. Cấu trúc “khối” (có thể xem mỗi chương là một “khối” tương đối độc lập) khiến người đọc có thể hú họa giở bất kì chương nào trong sách ra đọc như một truyện ngắn. Sự thành công của cuốn tiểu thuyết nằm ở chỗ các chương tưởng như tách biệt ấy vẫn liền lạc với nhau bằng những chủ đề chung, và những chủ đề này chính là sợi chỉ đỏ xuyên suốt tác phẩm, quyện vào nhau, cho người đọc một cảm nhận nhất quán và chặt chẽ.
  
(Kết cấu “khối” phải chăng là quy luật mới cho văn chương thời đại Internet? Văn chương thời nay hiếm ai viết một cuốn tiểu thuyết dài cả nghìn trang, nhẩn nha kể lể như Chiến tranh và hòa bình hay Những kẻ khốn khổ, mà phải “nắm cổ người đọc, lôi đầu họ vào” như nhà văn Murakami từng phát biểu.)
  
Được Văn Đoàn Độc Lập trao tặng giải tiểu thuyết hay nhất năm 2018, Những ghi chép trên tầng thứ 14 của nhà văn Thận Nhiên – một luồng gió mát trong cơn nắng khô hạn của tiểu thuyết viết bằng tiếng Việt ở hải ngoại – là cuộc hành trình cảm xúc của một cá nhân đi tìm kiếm tình thương và ý nghĩa nhân sinh bất kể đường biên địa lí và ngăn cách thế hệ. Cá nhân ấy có tìm thấy điều mình mong ước không? Dĩ nhiên là không, bởi đây là một trong vô vàn nghịch lí hết thuốc chữa của đời sống.
  
Thất vọng, “hắn” gào thét vào khoảng không. Từ cửa sổ căn phòng tầng thứ 14, “hắn” ném tấm ra giường vào không trung để nhìn ra sự cô đơn lạc lõng đến tội nghiệp của mình, bởi cuộc sống hiện đại cho phép “hắn” đặt chân khắp nơi trên mặt hành tinh, nhưng đồng thời “hắn” cũng chua xót nhận ra rằng không nơi chốn nào là nhà. Khi con người luôn luôn phải chiến đấu với con quái thú ẩn sâu trong tâm hồn mình trong một cuộc chiến mười mươi nắm phần chiến bại thì hắn chẳng còn chọn lựa nào ngoài tiếp tục cất bước lên đường.

Trịnh Y Thư (5/2019)

TIN BUỒN Họa sĩ, nhà văn, nhà thơ, dịch giả, nhạc sĩ HOÀNG NGỌC BIÊN qua đời

TIN BUỒN
Họa sĩ, nhà văn, nhà thơ, dịch giả, nhạc sĩ
HOÀNG NGỌC BIÊN


vừa qua đời tại San Jose, California
vào ngày 16 tháng 5 năm 2019,  hưởng thọ 81 tuổi.

TRANG VHNT PHẠM CAO HOÀNG 
thành thật chia buồn cùng gia đình.

Nguyện cầu linh hồn người quá cố
sớm yên nghỉ nơi cõi vĩnh hằng.

1124. Tranh ĐINH CƯỜNG Chân dung Hoàng Ngọc Biên


  t r a n h
ĐINH CƯỜNG
Chân dung Hoàng Ngọc Biên

Friday, May 17, 2019

1122. Thơ BORIS PASTERNAK: GẶP GỠ - Bản dịch của Thân Trọng Sơn




BORIS PASTERNAK
GẶP GỠ

BORIS PASTERNAK

Tuyết rơi ngập kín cả đường
Mái ngói nhà nhà tuyết phủ
Anh vừa đứng dậy duỗi chân
Em đứng bên ngoài khung cửa

Em khoác chiếc áo mùa thu
Không giày, không cả nón mũ
Chừng như em đang phấn khích
Chống chọi cơn rét co ro.

Xa xa, hàng rào, cây cối
Chìm dần trong bóng tối mờ
Em đứng nép mình trong góc
Dưới màn tuyết trắng âm u.

Luồn theo hai bên tay áo
Nước chảy từ tấm khăn vuông
Trên mái tóc em, rất nhỏ
Lấp lánh từng giọt tuyết sương.

Dáng người và cả khuôn mặt
Áo mùa thu với khăn choàng
Hình ảnh của em rất thật
Đang được chiếu sáng rỡ ràng.

Trên đôi mi em tuyết ướt
Mắt em thoáng một nét buồn
Chỉ qua từng đường nét nhỏ
Em đà hiển hiện toàn thân.

Bút sắt nhúng vào hoá chất
Bằng cả nghệ thuật tuyệt vời
Tim anh có ai đã khắc
Hình em từng nét rạng ngời

Đường nét đơn sơ khiêm tốn
Vẫn còn lưu giữ rất lâu
Dẫu đời chua cay ác độc
Cũng không phai nhạt sắc màu.

Vào đêm tuyết lạnh hôm ấy
Thế là mọi thứ nhân đôi
Mặc ai phân chia ranh giới
Giữa hai chúng mình em ơi.

Ta là ai, từ đâu tới
Và rồi cũng phải ra đi
Nếu qua chuỗi ngày hiện tại
Chỉ còn những tiếng thị phi.

BORIS PASTERNAK
Thân Trọng Sơn dịch

Ghi chú của người dịch; nhan đề dịch theo bản tiếng Anh. Tham khảo nguyên tác tiếng Nga, bài này có tên là Cвидание, HẸN HÒ


1121. Tranh ĐINH TRƯỜNG CHINH Mùa Phật Đản


  t r a n h
đinh trường chinh

Mùa Phật Đản, sơn dầu, đinh trường chinh

Tuesday, May 14, 2019

1120. Thơ PHẠM CAO HOÀNG Rồi cuối cùng cũng phải chia tay

Bãi biển Phan Thiết - Ảnh: Google image


Nhớ anh Từ Thế Mộng (1937 – 2007)
Gửi chị Mộng Giao

dù rất sợ phải nói lời vĩnh biệt
rồi cuối cùng cũng phải chia tay
rồi cuối cùng đôi mắt anh khép lại
rời trần gian xa cuộc khổ đau này

đi về đâu hỡi người thi sĩ ấy
về quê hương gió cát tuyệt vời
một thuở Mộng Giao, một trời bè bạn
biển của quê hương, biển của một thời

đi về đâu hỡi người hiền sĩ ấy
về những đêm trăng Hải Thượng Lãn Ông (*)
về những đồi trà mênh mông chiều Bảo Lộc
về một đời thơ lận đận long đong

đời không vui tôi thành người lưu lạc
có đôi lần muốn tr
ở lại quê xưa
cụng với anh một ly, nhắc những ngày vui thuở ấy
vậy mà bao năm rồi vẫn chưa về

đời không vui tôi thành người biệt xứ
không được vuốt mắt anh trước lúc anh đi
chiều lạnh ngắt bên dòng Potomac
vĩnh biệt anh, vĩnh biệt một đời thơ

PHẠM CAO HOÀNG
2007
(*) Tên một con đường ở Phan Thiết

Monday, May 13, 2019

1119. MỘT THUỞ YÊU ĐÀN Sáng tác: Hoàng Trọng - Trình bày: Lệ Thu




MỘT THUỞ
YÊU ĐÀN

Sáng tác: Hoàng Trọng
Trình bày: Lệ Thu

Bấm vào ảnh dưới đây để nghe:




Sunday, May 12, 2019

1118. TRẦN BÁ Giới thiệu tuyển tập truyện ngắn ÁNH TRĂNG của Guy De Maupassant - Bản dịch của Thân Trọng Thuỷ và Thân Trọng Sơn


TRẦN BÁ
Giới thiệu tuyển tập truyện ngắn

ÁNH TRĂNG

của Guy de Maupassant

Bản dịch của
Thân Trọng ThuỷThân Trọng Sơn



Ánh trăng im phăng phắc
Đủ cho ta giật mình.(*)


“Ánh Trăng” là tên tập truyện ngắn của Guy de Maupassant vừa được hai anh em Thân Trọng Thuỷ và Thân Trọng Sơn tuyển dịch và phát hành.

Ai đã từng quan tâm đến văn học phương Tây hẳn cũng đã nhiều lần đọc Guy de Maupassant. Trong 10 năm văn nghiệp (1881-1890) ông đã để lại, riêng truyện ngắn, 300 tác phẩm. Với đề tài phong phú, cách diễn đạt giản dị mà độc đáo: diễn tiến câu chuyện đang đến hồi cao trào thì bỗng xoay sang một kết cuộc bất ngờ khiến người đọc ngạc nhiên xen lẫn thích thú, có thể nói Guy de Maupassant là một trong những người viết truyện ngắn tài ba.

Trong kho tàng truyện ngắn Maupassant để lại, hai anh em họ Thân đã tuyển chọn 24 truyện để giới thiệu cùng bạn đọc, Thân Trọng Thuỷ 16 và Thân Trọng Sơn 8. Tuy đây chưa hẳn là những truyện tiêu biểu của Maupassant nhưng đã chuyên chở nhiều đề  tài đa dạng trong cuộc sống: khi nghiệt ngã như cuộc đời Hélène với "Đứa Con" (TTS dịch), khi chua xót như nỗi đợi chờ vô vọng của người mẹ trong "Đợi Chờ", khi kinh dị như câu chuyện trong "Hiện Hình", khi làm ta bật cười với nỗi trớ trêu của anh chàng Henri Templier trong "Đêm Nô-en", và "Ánh Trăng", vâng, chỉ với cái đề tựa thôi cũng đã cho ta một hình ảnh lãng mạn, ngọt ngào.

Cái tên Thân Trọng Sơn không còn quá xa lạ đối với độc giả yêu thích truyện dịch. Các bài viết của ông được chọn đăng trên các trang báo nghiêm túc như Văn Việt, phamcaohoang.com, khoahocnet.com, art2all.net,... Ông cũng có những đầu sách đã được xuất bản như "Lãng Du Miền Đất Lạ", dịch thơ và "Cuộc Ly Hôn Trên Núi Cao", dịch truyện. Trong khi đó, Thân Trọng Thuỷ, người anh, xuất hiện dè dặt hơn, như bản tính kín đáo của ông. art2all.net, Chim Việt Cành Nam là nơi ông từng công bố những bài viết và dịch của mình.

Dù đã được bạn đọc đón nhận hay vẫn còn lạ lẫm, hai anh em họ Thân đã gởi gắm tất cả lòng đam mê và hiểu biết trên từng trang viết. Họ làm việc với tinh thần tự trọng và cầu tiến để tác phẩm của mình khi ra mắt bạn đọc có đủ "tín, đạt, nhã", ba tính chất không thể thiếu để có được một bản dịch đàng hoàng.

Guy de Maupassant có hai truyện ngắn cùng tên, Đứa Con, đều được chọn dịch và giới thiệu trong cuốn sách này. Riêng tôi cũng xin được trân trọng giới thiệu "đứa con" của Thân Trọng Thuỷ và Thân Trọng Sơn mang tên Ánh Trăng. Mời quý vị cùng đọc nhé.

(*) Thơ Nguyễn Duy 

TRẦN BÁ
Tháng 5.2019 
___________________________________

ÁNH TRĂNG
Truyện ngắn Guy de Maupassant
Bản dịch: Thân Trọng Thuỷ - Thân Trọng Sơn
Trình bày, trang bìa: Nguyễn Sông Ba
Việt Phương ấn hành 2019
Phát hành tháng 5 năm 2019
Liên lạc : cuanhado@gmail.com

1117. Thơ ĐINH TRƯỜNG CHINH Cuộc đời


đinh trường chinh
CUỘC ĐỜI

Tranh Đinh Trường Chinh

Cuộc đời 
là những lần chạy giặc
Mẹ nằm trên bãi biển Quy Nhơn
ngày lạc mất bà Ngoại
một tên lính Tây
chĩa súng vào đầu
Mẹ ngước lên nhìn
đôi mắt nhung thật to 
gã lính Tây tha chết cho đứa con gái 8 tuổi
Mẹ nằm đó 
với sóng biển Quy Nhơn
dạt đẫm vào người.

cuộc đời là 
căn nhà bị Việt Minh đốt cháy
ngay trong đêm 30
lò ngói to của ông Ngoại
Mẹ thoát ra được trong bộ đồ mặc Tết
năm 12 tuổi
người em bị kẹt cháy trong đám lửa
từ đó Mẹ luôn thương yêu đứa em trai này hơn tất cả 
vì trên tay em mình 
vẫn còn nguyên vết cháy đen.

cuộc đời 
là Huế Mậu Thân 1968
Mẹ mang thai chị ở nhà
giữa tiếng súng đạn bắn thẳng qua đầu
để lại một lỗ thủng trên tường
cách vai một gang tay 
Bố đã cầm đuốc đưa Mẹ đi sanh
trời tối mù 
qua đồn Mang Cá
đi giữa lửa và đạn 
đi qua mồ chôn những người quen 
những con đường Nội Thành bết máu.

cuộc đời
hẳn là 
những cuộc chạy giặc miên man
Huế Sài Gòn Đà Nẵng KonTum Ban Mê Thuộc
những kỷ niệm bị đốt cháy
tuổi thơ bị đốt cháy
cuộc đời bị đốt cháy
thành tro than 
như những lần Mẹ đi thăm nuôi “cải tạo” sau này
trên chuyến xe than
từ Sài Gòn đến Hàm Tân
mặt dính đầy than khi trở về
vẫn không quên cầm cho đứa con
chiếc lồng chim 
ông cậu tay-bị-cháy-đen 
làm tặng cháu .

cuộc đời là cuộc đổi đời 
1975
Mẹ ra đường bán buôn mưu sống
bán hết những chiếc áo dài đẹp
bán hết những thứ còn sót lại
sau trận bị đánh cướp 
bán hết những giấc mơ đứt đoạn
chẳng ai mua 
những lần công an rượt chạy
vì chiếm lòng lề đường
lần đưa con đi vượt biên
về ngồi chờ vô vọng
chẳng thấy hồi âm
tưởng tượng xác đứa con mình 
nằm trong bụng cá .

cuộc đời
là khi ra đi khỏi quê hương
làm lại từ đầu
những công việc thấp hèn xứ lạ
Mẹ không quản ngại làm bếp
không quản ngại chùi dọn
qua những mùa cóng lạnh
Mẹ vác bao gạo nặng 
lui cui lên tầng cấp cầu thang
những lần thăm đứa con trong nội trú
Mẹ mong con học thành tài
mà cuộc đời làm mình đuối ngã
nhanh hơn cả thời gian
...

tôi không có trong tay thời gian 
để tặng Mẹ 
tôi không có trong tay sức khoẻ 
để tặng Mẹ 
đã lâu lắm rồi
tôi không còn được ăn tô bún bò Mẹ nấu
nồi cá Mẹ kho 
cuộc đời phải chăng 
chỉ là những mùi vị quen thuộc ấy 
ăn đâu xa cũng nhớ về  .

thôi Mẹ hãy nhớ 
cuộc đời mình
là những ngày thanh bình 
ngắn ngủi 
đi bộ trong sương khói 
qua cầu Tràng Tiền
dòng sông là chiếc khăn quàng cổ 
bay ngang vai cầu
Mẹ là sương khói Huế
buồn như những hàng sầu đông
sau cơn bão 
ở đó Mẹ đã gặp một người hoạ sĩ
hạnh phúc / buồn / vui
cũng là cuộc đời .

thời gian của Mẹ 
không đong được đầy thêm
mong rằng
nó vơi đi thật chậm 
và một cách thật chậm 
Mẹ có bao giờ nhìn lại
và tự hỏi : 
cuộc đời Mẹ 
là gì ?

đtc .12.5.2019.