Wednesday, July 8, 2020

1657. TRẦN HUIỀN ÂN: 5 BÀI THƠ trích từ các bộ sách giáo khoa bậc tiểu học ở miền nam Việt Nam sau 1954

  Nhà thơ Trần Huiền Ân - Đỗ Toàn vẽ (1971)


Sau năm 1954, Trần Huiền Ân thường có thơ đăng trên tuần báo Tuổi Xanh ở Sài Gòn, trong đó có nhiều bài được soạn giả Bùi Văn Bảo sử dụng làm bài học thuộc lòng cho học sinh lớp Bốn và Năm bậc tiểu học trong các bộ sách giáo khoa VIỆT NGỮ TÂN THƯ (1961) và TÂN VIỆT VĂN (1964). Dưới đây là năm bài thơ chúng tôi sưu tầm được từ những bộ sách nói trên.
       

CHUYẾN ĐI DÀI

Tuổi niên thiếu vốn nhiều mơ lắm ước
Tôi đã nuôi trong trí chuyến đi dài
Biết bao giờ cho thỏa được lòng trai 
Chân bé quá, không mang hài vạn dặm
Để ngày tháng vơi đôi phần thăm thẳm
Bản đồ đây tôi dự ước hành trình…

Giữa phương Nam biển dội sóng thanh bình
Tôi sẽ lấy Côn Sơn làm khởi điểm
Sau giây phút để tâm hồn mặc niệm
Lắng không gian nghe tiếng gọi tiền nhân
Đường thênh thang chí quyết cũng xem gần…

Đây Phú Quốc mùi quê hương tỏa rộng
Hà Tiên với cảnh non chùa thạch động
Kiên Giang còn Nhật Tảo sáng ngàn năm
Mắt cô em Cái Sắn tựa trăng rằm
Bao la quá ruộng Cà Mau xếp gợn
Thuyền độc mộc xuôi trên dòng Cái Lớn
Xuyên kênh đào về trẩy hội Tây Đô
Lòng Hậu Giang bát ngát tận đôi bờ
Cùng hẹn với sông Tiền trôi chậm rãi
Sen Đồng Tháp phơi màu tươi thắm mãi
Núi Điện Bà che rợp bóng tôn nghiêm
Trăng Sài Thành e thẹn dưới đèn đêm
Hai ngả nước ai Đồng Nai, Gia Định?
Bờ Long Hải chiều êm rây nắng tịnh
Bưởi Biên Hòa ngọt lịm khách miền xa
Trà B’Lao sưởi ấm nếp môi già
Đà Lạt gió quyện vầng mây thác nước
Rừng Ban Mê suối đờn nai khẽ bước
Buồm lao xao Phan Thiết rộn niềm vui
Ngọn Tháp Chàm cô quạnh tiếc ngày trôi
Tàu vạn quốc về Cam Ranh chen chúc
Thùy dương rủ Nha Trang thêm hiền thục
Đá Bia còn nguyên nét triện người xưa
Bãi Tam Quan cát mịn ấp chân dừa
Guồng xe tưới sông Trà gieo bụi trắng
Ngũ Hành ngắm mặt Hàn Giang phẳng lặng
Hải Vân đài cây vút tuyệt đường chim
Nửa khuya chuông Thiên Mụ vọng êm đềm
Cả Hương Ngự la đà theo nhịp trúc
Cầu Hiền Lương…
                        sẽ nối tình Nam Bắc
Xóa nhòa đi dòng phân cách thương đau
Từ Nam Quan cho đến mũi Cà Mau
Liền một dải
                 Và chuyến đi lại tiếp…

Men theo bóng dãy Trường Sơn trùng điệp
Sóng Thái Bình reo đón bước phiêu du
Qua Đèo Ngang nghe nhạc gió vi vu
Tới Thanh Hóa lúa vàng đùa trong nắng
Dân hoan lạc nhờ được mùa Nông Cống
Đem nén nhang vào lễ tạ Đền Sòng
Cầu Hàm Rồng chênh chếch bắc ngang sông
Trên dòng Mã nước in màu sông núi
Dìu dịu lúa non bình nguyên Nhị Thái
Tình ngọt ngào như nhãn trại Hưng Yên
Gió Đồ Sơn xua sóng bạc dịu hiền
Cửa Nam Triệu nước hai dòng mặn nhạt
Chiều Hạ Long mây vương tình man mác
Với chân trời sắc nước lẫn màu xanh
Sóng nhấp nhô vờn khe đá chông chênh
Thuyền nhẹ lướt, phải đây miền nước nhược?
Động Đầu Gỗ ánh chập chờn huyền hoặc
Hang Hanh nghe khoan nhặt nhạc âm vang
Đây Hòn Gai, đây Bái Tử, Hạ Long
Mà đâu bóng rồng thiêng sa hạ giới?
Núi Truyền Đăng thơ đề còn in mãi
Ngược sông Thương lên trẩy hội Tam Thanh
Chàng ra đi theo tiếng gọi quân hành
Để thiếp phải tháng năm trong mòn mỏi
Nàng Tô Thị đứng trông về biên ải
Ngàn năm còn chờ đợi bóng chinh phu
Chim Hà Giang buông nhịp hót “bắt cô”
Trên bến nước sông Lô còn tiếng hát
Nương bóng Hoàng Liên cây cao bóng mát
Rồi xuôi về theo sóng nước sông Hồng
Mây chịu tang Yên Bái có còn không?
Và Yên Thế còn tấm gương Đề Thám?


Bắc Ninh đẹp nhờ cảnh chùa Long Giáng
Sơn Tây buồn vì mây quyện Ba Vì
Đền Hùng mờ sương khói tỏa uy nghi
Non sông Việt nhờ tay ai dựng lập?
Sớm Hòa Bình, Chợ Bờ vui vẻ họp
Bến sông Đà dòng nước chảy cong cong
Tháng hai về xem trẩy hội chùa Hương
Hay trở bước lên thăm đền Thánh Gióng?
Về Hà Nội một ngày thu gió lộng
Cảnh núi Nùng sông Nhị dấu ngàn xưa
Sóng Hồ Tây gợn bởi bước Hai Bà
Hay là bởi trâu vàng xưa nhớ mẹ?
Đống Đa kia mồ chôn muôn vạn kẻ
Hồ Gươm còn thức ngủ bóng rùa thiêng?
Cầu Long Biên mấy nhịp bắc trường giang
Ô năm cửa mở đón chào lữ khách…

Đây Thăng Long bụi đường ta rũ sạch
Sống với lòng Đất Mẹ, với kiêu sa
Bàn tay vỗ nhịp ta ca
Ca tình sông núi chan hòa lòng trai

(1960)
Ghi chú: bài này viết chung với Yên Hà.


QUÊ EM

Khi khôn lớn rộng đường ra hải ngoại
Nếu có người muốn biết rõ quê em
Mở bản đồ, em sẽ chỉ người xem
“Đây nước Việt bốn ngàn năm yêu quý…

Quê em có núi rừng nung chính khí
Ngọn Hoàng Liên cao chót vót trời xanh
Dãy Trường Sơn như một bức liên thành
Chân trải rộng miền Cao nguyên mầu mỡ…

Quê em có hai cánh đồng vạn thuở
Vẫn còn xanh thắm thiết Bắc Nam Trung
Dâng lúa ngô nuôi nòi giống oai hùng
Mỗi trang sử ghi một lần thắng lợi…

Quê em có ba dòng sông chờ đợi
Hòa vui trong lòng mẹ biển bao la
Bùn Cửu Long giang, đất đỏ Nhị Hà
Pha trộn nước cùng sông Hương trong suốt…

Quê em đó… dáng hình như gầy guộc
Nhưng biết bao nhiêu cảnh trí hữu tình
Để ai qua cũng cảm thấy lòng mình
Quyến luyến mãi và hẹn ngày trở lại…”

(1964)


TIẾNG MẸ

Những buổi trưa hè thơ ấu xưa
Trời hiu hiu gió nắng hanh vừa
Trong vòng tay mẹ tôi say ngủ
Tiếng hát hòa theo tiếng võng đưa…

Tiếng mẹ hiền… ôi vạn mến thương
Tôi mang tiếng hát mẹ lên đường
Khắp lòng đất nước đâu đâu cũng
Gặp khúc “Ơi Hời” nhạc cố hương…

Tiếng mẹ hiền ơi, tiếng Việt ơi
Hai mươi lăm triệu đội chung trời
Từ Trung ra Bắc vào Nam vẫn
Tha thiết hòa chung một giọng thôi…

Tiếng mẹ hiền thơm ngát sử xanh
Văn chương thơ phú đã xây thành
Đúc hồn dân tộc nên gang thép
Vững với rừng gươm lửa chiến tranh…

Tôi dấn thân ra vạn dặm dài
Nằm sương, gối gió, nếm chông gai
Diệt trừ hung bạo, lo gìn giữ
Tiếng Việt ngàn sau chẳng kém ai…

(1964)


TÔI YÊU

Từ tấm bé một mối tình cao quý
Và thiêng liêng ràng buộc lấy tâm hồn
Tôi yêu lắm, ông bà cao niên kỷ
Chút tháng ngày như bóng nắng hoàng hôn

Tôi yêu mẹ từng đẻ đau mang nặng
Tôi yêu cha cho cơm áo cửa nhà
Yêu anh chị chung vui buồn mưa nắng
Yêu họ hàng cô bác khắp gần xa

Tuổi niên thiếu tôi yêu người lân lý
Yêu thầy cô dạy dỗ để nên người
Yêu bè bạn sách bài cùng chăm chỉ
Yêu ngôi trường đầy lá thắm hoa tươi

Khi khôn lớn, tôi yêu nòi giống Việt
Yêu núi sông đầy gấm vóc vàng son
Tự nghìn xưa bao anh hùng hào kiệt
Đã mất đi cho đất nước mãi còn…

(1964)



HÈ GIÃ BIỆT

Trời xanh mây trắng trôi tan tác
Xác phượng lìa cành lác đác bay
Sông núi chuyển mình thay nếp sống
Mùa hè giã biệt đã về đây

Nhí nhảnh tuổi thơ chào đón nắng
Tiếng cười át cả giọng ve ca
Bờ vai cánh phượng vương vương nhẹ
Tô điểm thêm màu chiếc áo hoa

Phần thưởng chiều nay em đón lãnh
Đùa vui trong suốt buổi liên hoan
Rồi mai muôn bước về muôn hướng
Nẻo ngược đường xuôi… lắm rộn ràng

Riêng trót đa sầu tôi ngẩn ngơ
Nhìn em chạnh nhớ những ngày xưa
Ngày xưa trong trắng vô tư ấy
Tìm lại nơi đâu khéo ỡm ờ

Ôi những ngày xưa dưới mái trường
Một năm là biết mấy yêu thương
Tình tôi hẹp quá, chưa ghi hết
Vạn đóa hoa lòng vạn sắc hương

Chỉ còn một bữa nữa mà thôi
Mai cửa trường im khép lại rồi
Tàu đến sân ga, tàu chuyển bánh
Mang người ly cách đến ngàn nơi

Thôi nhé, dù sao mình vẫn hẹn
Một ngày hội ngộ ở tương lai
Hè buồn, hè vắng, hè nhung nhớ
Không cản tình ta đến trọn đời


(1959)