Friday, April 9, 2021

1983. PHẠM CAO HOÀNG "Cha Tôi" và những bài thơ khác

Phạm Cao Hoàng - Photo by Lê Chỉnh (1982) 


Cha tôi

Quà sinh hật cho em

Ước mơ của Myla

Sau 35 năm chưa một lần trở lại quê nhà

Bốn năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi

Woodbridge, buổi chiều và những nụ cười

Bò và người

Tôi đang vẽ tâm hồn của bạn

Xin cho tôi được làm người Việt Nam

Thơ tặng người thi sĩ ở Garland

Ở New Jersey, gặp lại Phạm Văn Nhàn

Dẫu thế nào con cũng trở lại miền trung

Dran, ngày về

Chia tay Ngựa Ô

Thương nhớ Ngựa Ô

Ước mơ của người họa sĩ

Rồi cuối cùng cũng phải chia tay

_______________________


CHA TÔI

 

và bài thơ tôi viết đêm nay

là bài thơ sau bốn mươi năm

kể từ hôm vượt đèo Ngoạn Mục xuống Sông Pha

chạy ra Tuy Hòa

trở vô Sài Gòn

và nhận tin cha tôi đã chết

ông qua đời khi chiến tranh kết thúc

để lại trần gian nỗi nhớ khôn nguôi  

để lại đàn con trên quê hương tan tác   

để lại trong tôi vết thương  mang theo suốt cuộc đời

 

bốn mươi năm rồi con vẫn nhớ, cha ơi!

ngày mùa đông cha mặc áo tơi ra ruộng

ngày nắng lửa cha gò mình đạp lúa

những sớm tinh mơ cùng đàn bò lầm lũi đi về phía bờ mương

rồi mùa thu cha đưa con đến trường

con thương ngọn gió nồm

mát rượi tuổi thơ những ngày đầu đi học

đi ngang qua Duồng Buồng bọn nhỏ trong thôn vẫn thường trêu chọc:

chiều chiều ngọn gió thổi lên

học trò Thầy Bốn chẳng nên đứa nào

thương cha một đời lận đận lao đao

cầm lấy chiếc cày để tay con được cầm cuốn sách

thương chiếc áo cha một đời thơm mùi đất

thương đất quê mình thơm mãi mùi hương

rồi mùa thu cha đưa con đến trường

con thương những con đường

cha đã dẫn con đi về phía trước

con vẫn còn đi sao cha đành dừng bước

bốn mươi năm trời con thương nhớ, cha ơi!

 

March 22, 2015


Mương dẫn thủy bắt nguồn từ đập Đồng Cam

Photo by Phạm Cao Hoàng


 

QUÀ SINH NHẬT CHO EM

 

ra vườn trong sương sớm

hái mấy đóa hồng nhung

tặng em, mừng sinh nhật

chim hót vang khu vườn

 

bao nhiêu năm chung sống

có lúc gạo không còn

có khi rau cũng hết

cửa nhà thì trống trơn

 

vẫn đi về phía trước

gian khổ cùng chia nhau

hạnh phúc là có thật

từ tình yêu nhiệm mầu

 

bao nhiêu năm chung sống

em là cô vợ hiền

em là người bạn tốt

em là một bà tiên

 

em đã cho tôi hiểu

đời chỉ sống một lần

giữ tấm lòng chung thủy

cho người mình yêu thương

 

ra vườn trong sương sớm

buổi sáng thật êm đềm

một nụ hôn, em nhé

chúc mừng sinh nhật em

 

Virginia, tháng 6.2021



ƯỚC MƠ CỦA MYLA

 

Ước mơ của Myla thật đơn giản:
chỉ mong sao đủ tuổi để đi học
để được mang ba-lô cùng chị Hazel đến trường.
 
Mùa hè vừa rồi mẹ mua cho Myla một chiếc ba-lô
chuẩn bị đến tháng 9 này sẽ vào mẫu giáo
Myla thích lắm
đêm, Myla ôm chiếc ba-lô nằm ngủ
ngày, Myla mang ba-lô chạy tung tăng trong nhà
đếm từng ngày chờ buổi tựu trường
rồi tháng 9 cũng đến
rồi ngày tựu trường cũng đến
nhưng cơn đại dịch vẫn còn đó
những con virus vẫn nằm ì ra đó
những con virus như những con quái vật vô hình
chẳng thấy nó ở đâu
nhưng ở đâu cũng thấy nó
con đường làng dẫn đến trường Lees Corner mọi năm rộn rã tiếng cười (1)
bây giờ vắng hoe, im ắng
những chiếc school bus màu vàng nằm bất động không đưa đón học sinh
vì trường học không mở cửa
học trò học ở nhà qua hệ thống eLearning
Myla mang ba-lô ngồi trước laptop
nghe cô giáo giảng bài
nghe cô giáo hướng dẫn các trò chơi
vẫy tay chào các bạn qua chiếc màn hình nhỏ
năm học đầu tiên của Myla ở trường Lees Corner là như vậy đó
mai sau Myla chắc sẽ ngỡ ngàng
khi có ai đọc cho nghe đoạn văn này trong bài “Tôi Đi Học” của Thanh Tịnh:
“…Buổi sáng mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh. Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên tôi thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học…”
 
Tháng 9, tháng 10, rồi tháng 11
ba tháng đã trôi qua
những con quái vật vô hình vẫn còn đó
trường học vẫn tiếp tục đóng cửa
Myla vẫn tiếp tục đợi chờ...
hôm trước, Myla theo chị và mẹ ghé nhà
khuôn mặt rạng rỡ, ba-lô trên lưng
- Hôm nay hai chị em đi đâu vậy?
- Dạ, đi đến trường nhận thức ăn free của nhà trường (2)
- Ai là người được nhận thức ăn free?
- Ai cũng được cả, mình cần cứ đến nhận
- Đi nhận thức ăn chứ đâu phải đi học mà mang ba-lô?
Myla cười hồn nhiên:
- Thì cứ tưởng tượng là mình đang đi học để được mang ba-lô cùng chị Hazel đến trường.
 

Virginia, 30.11.2020

 

(1) Trường tiểu học Lees Corner ở thành phố Fairfax, Virginia. Trường thu nhận học sinh mẫu giáo 5 tuổi và các lớp 1, 2, 3, 4, 5, 6.

 

(2) Do dịch Covid-19, công chức phải làm việc ở nhà qua hệ thống telework, học trò phải học ở nhà qua hệ thống eLearning. Hàng ngày, các trường học có thức ăn miễn phí dành cho học sinh nhằm giúp phụ huynh và học sinh tiết kiệm thì giờ, tập trung vào việc làm và việc học hành. 


Hazel và Myla - Ảnh Kayla, 11.2020

 

SAU 35 NĂM CHƯA MỘT LẦN TRỞ LẠI QUÊ NHÀ
 
Gửi Tân và Lily
 
Bệnh viện Centre Hospitalier
phòng 1004
anh tôi nằm trên giường bệnh, hơi thở mệt nhọc
người con trai duy nhất của anh ngồi bên cạnh, buồn bã
(mẹ mất sớm, hai cha con lưu lạc sang đất Pháp, nương tựa vào nhau)
tôi ngồi trong góc phòng, tim đau nhói
có tiếng gõ cửa phòng
một bác sĩ với khuôn mặt hiền từ và mái tóc bồng bềnh nghệ sĩ bước vào
ông thăm mạch bệnh nhân rồi nhẹ nhàng nói với cháu tôi:
- Cha của anh sẽ ra đi trong một thời gian không xa, anh nên sắp xếp ở lại trong bệnh viện đêm nay để chia tay ông ấy.


Lại có tiếng gõ cửa
một bác sĩ khác bước vào
bà là bác sĩ tâm lý, đến để chuẩn bị tâm lý cho cháu tôi khi phải vĩnh biệt người cha yêu dấu
vĩnh biệt người cha đã trọn một đời hy sinh cho con
5 phút …
10 phút …
thời gian cứ lạnh lùng trôi đi
đột nhiên cháu tôi ôm chặt lấy anh tôi
- Ba cháu đi rồi, chú ơi!
tôi nhìn đồng hồ
5 giờ 20 phút chiều ngày 12 tháng 9 năm 2019
anh tôi vừa trút hơi thở cuối cùng
sau 35 năm ra đi chưa một lần trở lại quê nhà
cũng như nhiều người đồng hương khác
anh sinh ở Việt Nam và mất ở quê người.
 
Bệnh viện Centre Hospitalier
phòng 1004
dưới ánh đèn lờ mờ có ba người đàn ông
một người nằm bất động trên chiếc giường định mệnh
một người ngồi khóc, ngất lên xỉu xuống
tôi đỡ vai cháu tôi
và làm chỗ dựa cho cháu trong giờ phút đau buồn này
rồi thì im lặng
im lặng
nhiều tiếng đồng hồ trôi qua
- Ba cháu có dặn cháu sẽ mai táng hay hỏa táng ông ấy không?
- Không, thưa chú, nhưng chú ơi, bao nhiêu năm qua cha con có nhau, giờ ba đi rồi, con sẽ xây cho ba một ngôi mộ, con cần một nơi để còn thăm viếng…
tôi nghe giọng cháu tôi thì thầm  trong đêm
con cần một nơi để còn thăm viếng…
con cần một nơi để còn thăm viếng…
 
Ngày 18 tháng 9 năm 2019
anh tôi yên nghỉ ở nghĩa trang Athis-Mons, ngoại ô Paris
đúng với ước nguyện của cháu tôi: con cần một nơi để còn thăm viếng
và anh tôi sinh ở Việt Nam, qua đời trên đất Pháp
sau 35 năm ra đi chưa một lần trở lại quê nhà
 
Virginia, tháng 9.2020


Bệnh viện Centre Hospitalier, ngoại ô Paris,

Photo by Phạm Cao Hoàng, 12.9.2019

 

 
BỐN NĂM SAU NGÀY ANH ĐINH CƯỜNG RA ĐI
 
bốn năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi
Chân Phương cũng ra đi
Trần Doãn Nho dọn về Texas
Nguyễn Trọng Khôi và Mai Phúc cũng sẽ dọn về nơi đó
c
hỉ còn Nguyễn Ngọc Phong ở lại Boston với Tôn Nữ Phú
chỉ còn Nguyễn Ngọc Yến ở lại New Jersey với Trần Hoài Thư
k
hông còn nữa những chuyến xe xuôi nam với những cuốn sách, những bức tranh sơn dầu và cây đàn guitar
không còn nữa những đêm ngồi bên nhau hát khúc nhạc buồn thương nhớ quê hương xa vời vợi
 
bốn năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi
những buổi gặp gỡ ở miền đông thưa thớt dần
tôi 
trở lại Sài Gòn Quán
Sài Gòn Quán đóng cửa
tôi tạt vào Saxbys Coffee
Saxbys Coffee đóng cửa
tôi 
tìm đến  Le Bledo
Le Bledo đóng cửa
tôi trở lại Tong Thái
Tong Thái đóng cửa
tôi  
ghé qua Phở Xe Lửa
Phở Xe Lửa của ông Toàn Bò đóng cửa
tôi đến 
thăm Gallery Lạc Việt
Gallery Lạc Việt cũng đóng cửa
đ
óng cửa đóng cửa đóng cửa
những nơi chúng tôi thường lui tới bây giờ đóng cửa hết rồi
còn chăng là nỗi ngậm ngùi và luyến tiếc những ngày tháng êm đềm giờ chỉ còn trong hoài niệm
 
b
ốn năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi
miền đông xơ xác trong cơn đại dịch
muốn đến studio Trương Vũ xem những bức tranh mới vẽ nhưng không thể
muốn nâng ly cùng các anh Nguyễn Mạnh Hùng, Nguyễn Tường Giang, Phạm Nhuận, Đặng Đình Khiết...  
nhưng không thể
muốn cụng ly cùng các bạn Nguyễn Minh Nữu, Nguyễn Quang, Nguyễn Thị Thanh Bình, Trần Anh Chương, Đinh Trường Chinh... nhưng không thể
các bạn tôi, nhà nào cũng đóng cửa
stay-at-home, stay-at-home, stay-at-home
 
bốn năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi
miền đông bây giờ tiêu điều trong cơn đại dịch
hàng quán im lìm phố xá hoang vu
muốn ghé Starbucks ngồi nhâm nhi một ly cà phê nhưng không thể
drive-thru only
không còn nghe tiếng nhạc xập xình phát ra từ sân nhà người hàng xóm Mễ Tây Cơ mỗi chiều thứ bảy
không còn thấy nụ cười hiền hòa của người miền đông vì những chiếc khẩu trang che mất
chỉ còn những ánh mắt nhìn nhau ngơ ngác
thầm hỏi nhau: miền đông rồi sẽ ra sao?
thầm hỏi nhau: chúng ta rồi sẽ ra sao?
 
Virginia, 12 May 2020


Gặp gỡ ở Studio Trương Vũ (Vienna, Virginia)
Photo by Thiên Kim, tháng 10.2015



WOODBRIDGE, BUỔI CHIỀU VÀ NHỮNG NỤ CƯỜI

 

       Gửi Lê Hân và Châu

Vẫn là không gian quen thuộc: studio Trương Vũ ở Woodbridge

khi mùa Lễ Tạ Ơn trở về bên những chiếc lá vàng

khi mùa thu Bắc Mỹ đã đi qua một nửa đoạn đường

khi nhiệt độ ở miền đông đã xuống gần zero độ C.

những nụ cười và những cái bắt tay mừng các bạn từ San Jose đến.

-     Lạnh không Lê Hân?

-     Không lạnh lắm đâu, mình đã từng ở Canada nhiều năm mà

-     Lạnh không Châu?

-     Không lạnh lắm đâu, trước khi về San Jose mình là dân Michigan mà.

Vẫn là những cốc rượu vang được cất giữ nhiều năm của người chủ nhà hiếu khách

nâng ly nào

chúc mừng các bạn được hít thở không khí tự do sáng tạo.

-     Này Lê Hân, bạn làm công việc xuất bản sách được bao nhiêu năm rồi?

-     Trên dưới hai mươi năm.

-     Ở hải ngoại in sách đồng nghĩa với thua lỗ. Sao bạn lại chọn con đường này?

-     Vì đam mê, vì những người yêu sách và vì niềm vui của các tác giả có sách được in.

-     Lâu nay bạn có về Việt Nam không?

-     Có chứ. Về thăm quê hương, gia đình, bạn bè và đi tìm những cuốn sách xưa quí hiếm.

Buổi chiều, ở Woodbridge, những khuôn mặt thân quen

những câu chuyện văn chương

những câu chuyện về đời sống

nghe hai người bạn đến từ San Jose nói giọng Quảng Nam đặc sệt

chơn chất và hiền hòa

hồn nhiên và cởi mở.

-     Này Lê Hân, ai là người giúp bạn nhiều nhất trong việc in sách?

-     Đó là Châu.

-     Châu ơi, bạn là gì của Lê Hân?

-     Ngày xưa Châu là học trò của Lê Hân.

-     Còn bây giờ?

-     Bây giờ là vợ của hắn.

Woodbridge, buổi chiều, 
những người bạn và những tiếng cười rộn rã

mùa Lễ Tạ Ơn đang đến gần.

 

Virginia, 8 November 2019

 


BÒ VÀ NGƯỜI

 

không rõ kiếp trước chúng tôi là gì

không biết kiếp trước các bạn là gì

nhưng kiếp này các bạn may mắn hơn chúng tôi

vì các bạn là người

còn chúng tôi là bò

 

các bạn nhốt chúng tôi trong chuồng

tước đoạt tự do của chúng tôi

xỏ mũi chúng tôi

buộc chúng tôi phải tuân phục

quất vào lưng chúng tôi

những lằn roi rướm máu

bắt chúng tôi kéo xe kéo cày

mệt lả

vắt sữa chúng tôi

cạn kiệt

lấy da chúng tôi làm giày để đi

làm trống để gõ

xẻ thịt chúng tôi

để ăn

 

đêm, chúng tôi nằm trong chuồng

nhìn những lằn roi rướm máu trên lưng mình

mà ứa nước mắt

đêm, chúng tôi nằm trong chuồng

mơ cùng nhau giấc mơ tự do

mơ về những đám mây trắng, những đồng cỏ xanh, những thảo nguyên bát ngát

mơ để mà mơ

ôi, những giấc mơ chưa bao giờ trở thành hiện thưc

  

cứ như vậy chúng tôi sống trong sự quản lý của các bạn

sống hiền lành chơn chất và chịu đựng sự tàn bạo của các bạn

sống thật thà ngay thẳng dù biết các bạn là những kẻ gian lận dối trá tham lam

 

chúng tôi chỉ đem lợi ích đến cho các bạn

hoàn toàn không phiền hà gì các bạn

không tin, các bạn cứ mở cửa chuồng

thả chúng tôi ra

chúng tôi sẽ an nhiên tự tại ra đi mà không đòi hỏi gì ở các bạn

chúng tôi trở về với thiên nhiên

chúng tôi trở về với bao la trời đất

chúng tôi trở về với thế giới của chúng tôi

 

chúng tôi, những con bò Việt Nam

chỉ đem lợi ích đến cho các bạn 

thế nhưng các bạn không biết ơn chúng tôi

trước khi giết chúng tôi để xẻ thịt

các bạn hành hạ tra tấn chúng tôi bằng cách bơm nước vào cơ thể chúng tôi cho đến khi nào chúng tôi vật vã

các bạn lấy búa đập mạnh vào đầu  chúng tôi

thực hiện bản án tử hình cho kẻ đã từng giúp các bạn

 

chúng tôi đem lợi ích đến cho các bạn

nhưng mỗi khi tức ai các bạn lại chửi: ngu như bò

các bạn đọc những dòng dưới đây rồi sẽ biết bò có ngu không

sau khi bị giết, chúng tôi trở thành xác chết

các bạn ăn thịt chúng tôi có nghĩa là các bạn ăn xác chết

chúng tôi, những kẻ chay tịnh chỉ biết ăn cỏ ăn rơm ăn rạ

các bạn, những kẻ ăn xác chết

ai mới đáng gọi là ngu?

 

Virginia, 23.7.2018

 

 

TÔI ĐANG VẼ TÂM HỒN CỦA BẠN

 

Tặng anh Trương Vũ

  

khi tôi ngồi trước giá vẽ

bắt đầu những nét chấm phá phác thảo chân dung bạn

đôi mắt của bạn có thể mơ màng hay đầy nghị lực

khuôn mặt của bạn có thể dịu dàng hay cương trực

nụ cười của bạn có thể ưu tư hay hồn nhiên

vai của bạn có thể thẳng hay nghiêng

sao cũng được

miễn là bạn phải là bạn

 

tôi là họa sĩ tự nguyện chọn những nhân vật mà mình muốn vẽ

khuôn mặt mỗi người có thể khác nhau

nhưng những nhân vật tôi chọn đều có một điểm giống nhau:

các bạn là người có một tâm hồn đẹp

tôi tin điều đó

và khi vẽ chân dung bạn

có nghĩa là tôi vẽ tâm hồn của bạn

tôi vẽ tấm lòng nhân hậu của bạn

và nếu cuối cùng chúng ta có được bức chân dung đẹp

thì chính bạn là người góp một phần rất lớn trong việc sáng tạo ra tác phẩm đó

 

khi tôi ngồi trước giá vẽ

bắt đầu những vệt sơn dầu  vẽ chân dung bạn

bạn ngồi đó nhiều tiếng đồng hồ

trên chiếc ghế dành cho người mẫu

có lúc bạn sẽ rất mệt mỏi và ngủ gục

thì cứ ngủ, không sao đâu

vì tôi đang vẽ tâm hồn bạn mà

một tâm hồn luôn luôn tỉnh thức

và lúc này đây

bạn hãy nghĩ về những người mà bạn yêu thương nhất

đất nước của bạn

gia đình của bạn

bạn bè của bạn

những ân nhân trong cuộc đời bạn

để khuôn mặt của bạn trên bức chân dung

sẽ là một khuôn mặt tràn đầy yêu thương và thánh thiện

 

Virginia, October 12, 2017


Họa sĩ Trương Vũ – Photo by Phạm Cao Hoàng

Virginia, 6 December 2015

 

  

XIN CHO TÔI ĐƯỢC LÀM NGƯỜI VIỆT NAM

 

mấy anh ngỗng Bắc Mỹ  bay rất nhanh rất xa

nhưng khi đi bộ thì cứ tà tà

 

cách đây 6 ngày

bọn theo chủ nghĩa dân tộc da trắng lái xe đâm chết người ở Charlottesville, miền đông nước Mỹ

Charlottesville cách chỗ tôi đang ở khoảng 2 tiếng lái xe

và mới hôm qua

bọn Hồi Giáo cực đoan lái xe đâm chết người ở Barcelona, Tây Ban Nha

nhưng với đàn ngỗng này thì bất cứ người lái xe nào

dù là da trắng

dù là da đen

dù là da đỏ

dù là da vàng

dù là Hồi Giáo

dù là Thiên Chúa Giáo

không ai lái xe đâm vào chúng

ai cũng chờ chúng qua đường rồi mới tiếp tục lái xe đi


Ảnh chụp ở đường Hollinger (Fairfax, VA) lúc 6:30
sáng 18.8.2017.- Photo by Phạm Cao Hoàng.

 

vào năm 2001, ở Seatlle

một chàng ngỗng Bắc Mỹ còn nhỏ chưa biết bay

đi lạc vào trong xóm và người dân bắt được

ông Thị Trưởng thành phố Seattle tổ chức một buổi lễ rình rang

chỉ để làm một việc duy nhất:

trả tự do cho chàng bằng cách mang chàng thả xuống hồ Washington

buổi lễ trả tự do cho anh chàng ngỗng Bắc Mỹ

mang tính biểu tượng nhằm truyền đi thông điệp của ông Thị Trưởng:

hãy tôn trọng và bảo vệ sự sống của loài ngỗng này

 

xem ra, trong nhiều trường hợp

làm ngỗng Bắc Mỹ coi bộ tự do hơn, an toàn hơn là làm người

nếu quả thật có kiếp sau

thì kiếp sau xin cho tôi làm ngỗng Bắc Mỹ

vì nếu là ngỗng Bắc Mỹ

sẽ không ai kỳ thị tôi

không ai thù ghét tôi

không ai lái xe đâm vào tôi

không ai ăn thịt tôi

 

nhưng bạn ơi

nếu làm ngỗng Băc Mỹ

tôi sẽ có một nỗi buồn mà tôi không vượt qua nổi:

tôi có đôi cánh để có thể bay đi khắp nơi

nhưng tôi sẽ không bao giờ còn cơ hội bay về quê hương tôi

vì nếu tôi bay về đó

chắc chắn tôi sẽ biến thành đĩa tiết canh và đĩa mồi

cho mấy anh bợm nhậu

mà tôi thì vẫn muốn trở về quê hương

nên thôi, tôi vẫn xin tiếp tục làm người

làm một người Việt Nam

Việt Nam

mãi mãi

 

Virginia, 18.8.2017


Dùng xe tấn công kỳ thị chủng tộc ở Charlottesville,
Virginia ngày 12-8.2017, 1 người chết, 19 người bị thương 
Ảnh: The WP

 

 

THƠ TẶNG NGƯỜI THI SĨ Ở GARLAND

 

Gửi anh Nguyễn Xuân Thiệp

 

nâng ly nào, mừng ngày chàng trở lại

mừng người thi sĩ đến từ Garland vẫn hồn nhiên vẫn vô tư như thời Hoa Hồng (1)

tặng cho chàng một đóa Phù Dung

và nghe chàng đọc thơ

tôi khóc, những đôi giày bên bờ sông Danube (2)

nâng ly nào, hỡi người thi sĩ cô đơn đến từ Texas

buổi chiều sơn dầu ở studio Trương Vũ đầy tranh

buổi chiều miền đông với những đồng cỏ xanh

chàng nói về thơ

về những bài tản mạn bên tách cà phê (3)

về phố văn (4)

và những tháng năm tràn đầy kỷ niệm

nâng ly nào, hỡi người thi sĩ hào hoa của một thời Đà Lạt

buổi chiều trở về từ ký ức chiến tranh

nhắc với nhau những kỷ niệm chưa quên

thương bạn bè người còn kẻ mất

và không quên một ly cho người họa sĩ ở đường Natick (5)

hoàng hôn xuống dần trong nỗi nhớ mênh mang

 

Virginia, July 3, 2017

 

(1)       Đường Rose ở Đà Lạt, nơi Nguyễn Xuân Thiệp có nhiều kỷ niệm.

(2)       Tựa đề một bài thơ của Nguyễn Xuân Thiệp

(3)       Loạt bài tản mạn nổi tiếng của Nguyễn Xuân Thiệp ở hải ngoại.

(4)       Tạp chí PHỐ VĂN do Nguyễn Xuân Thiệp chủ biên (2000-2008).

(5)       Đinh Cường (1939-2016)


Đứng: Nguyễn Minh Nữu   Trương Vũ   Nguyễn Quang   Phạm Cao Hoàng
Ngồi: Nguyễn Mạnh Hùng   Phạm Nhuận   Nguyễn Tường Giang   Nguyễn Xuân Thiệp
Studio Trương Vũ, Virginia, July 1, 2017

 

 

Ở NEW JERSEY, GẶP LẠI PHẠM VĂN NHÀN

 

sau chiến tranh chúng ta là những người sống sót

còn gặp lại nhau là đủ vui rồi

đêm ở New Jersey

nhắc với nhau về những ngày tháng xa xôi

về người bạn đề thơ trên vách tường năm ấy (1)

về người bạn lên Pleime rồi chẳng bao giờ trở lại (2)

về người bạn mấy lần bị thương ở Bình Định Qui Nhơn (3)

về cà phê quán sớm bên đường

về căn nhà cửa không bao giờ khóa

từ chiến trường

bạn trở về nơi đó

lặng lẽ ngồi nơi chiếc bàn bên cửa sổ

viết truyện thời chiến tranh

viết thật nhanh - mai còn đi hành quân

viết cho kịp - biết đâu không còn gặp lại bạn bè khu sáu

và bạn tôi như thuyền không bến đậu

ngày ở cao nguyên đêm xuống đồng bằng

ôi một thời đi giữa chiến tranh

sống và chết chỉ cách nhau trong tích tắc

sau chiến tranh chúng ta là những người sống sót

còn gặp lại nhau là đủ vui rồi

cụng ly nào! -  mai mình lại chia tay

 

New Jersey, May 7, 2017

______________________________________________

(1)       Lê Văn Trung

Tình không không cửa không nhà

Lòng như mây trắng bay qua biển chiều... 

(2)       Nguyễn Phương Loan, tử trận ở Pleime năm 1969

(3)       Trần Hoài Thư


Phạm Văn Nhàn – Phạm Cao Hoàng
Photo by Tô Thẩm Huy. New Jersey, May 7, 2017

 

 

DẪU THẾ NÀO

CON CŨNG TRỞ LẠI MIỀN TRUNG

 

dẫu thế nào

con cũng trở lại miền trung

nơi mẹ đã ôm con bằng vòng tay bao la của biển

nơi giấc ngủ con được ru bằng tiếng sóng

nơi những ngọn phi lao nô đùa cùng tuổi thơ con

mẹ ơi!

con muốn tìm lại mảnh trăng tròn

treo lơ lửng đêm rằm nơi cửa biển

con muốn nhìn nước của đại dương và bầu trời xanh biếc

cánh chim hải âu và ngọn hải đăng

con yêu miền trung yêu biển quê mình

yêu những con còng hiền lành

và những ngư dân chất phác

yêu những đôi tình nhân

để lại dấu giày trên cát

đêm và những chiếc thuyền câu lấp lóe ngoài khơi

mẹ ơi!

xa quê hương con ngồi ở một góc trời

con nhớ biển nhớ vòng tay của mẹ

miền trung năm nào cũng phải chịu những cơn bão dữ

năm nào cũng ngâm mình trong lũ lụt kinh hoàng

và bây giờ biển khóc dân lầm than

nhìn cá chết trắng bờ thương miền trung quá đỗi

biển bình yên cả triệu năm 

nay bỗng thành nạn nhân của những mưu đồ đen tối

nạn nhân của bọn người không có trái tim

dẫu thế nào

con cũng trở lại miền trung

nơi mẹ đã ôm con bằng vòng tay bao la của biển

mỗi người một tay cùng nhau cứu biển

biển sắp chết rồi không lẽ cứ ngồi yên?

 

May 26, 2016


MUÔN TRÙNG BIỂN ƠI
acrylic on canvas • tháng 5.2016
đinh trường chinh

 

DRAN, NGÀY VỀ

   

   Tặng anh Đinh Cường

 

khi trở về chàng đứng ngẩn ngơ

giọt nước mắt rơi trên nền đất cũ

đêm Dran

nhớ tiếng xe thổ mộ

về hướng Kado về phía Lạc Lâm

đêm Dran

nhớ quá tiếng đàn

và giọng hát của bạn bè một thời giang hồ bạt xứ

đêm Dran

nhớ những mảng màu của một thời tuổi trẻ

chiếc giá vẽ gian nan cùng năm tháng sương mù

khi trở về

Dran không còn mùa thu

bên kia đèo và nơi kia Đà Lạt

nhớ Schubert và Serenade

chiều rất buồn chiều trên đồi thông

đêm rất buồn đêm ở đường Hoa Hồng

đêm và những bức tranh

vẽ hoài vẫn còn dang dở

 

khi trở về chàng đứng ngẩn ngơ

giọt nước mắt rơi trên nền đất cũ

 

Virginia, April 17, 2014

 

CHIA TAY NGỰA Ô

 lại nhé, Ngựa Ô thương mến (1)
tôi sẽ đi và sẽ nhớ nơi này
nơi bạn bè tôi một thời ấm áp
chia cùng nhau nỗi buồn lưu lạc
nơi anh Đinh Cường viết Đoạn Ghi Đêm Centreville
nơi em trở về sau lần ngã gục
tôi dìu em lên những bậc thềm đớn đau và hạnh phúc
gần ba trăm ngày em mới tìm lại được những bước chân
mới biết quê người không chỉ có hoa hồng
mà có cả những cơn lốc dữ
mới hiểu không có nỗi buồn nào hơn nỗi buồn viễn xứ
nhớ và thương mây khói quê nhà
 
ở lại nhé, Ngựa Ô thương mến
tôi sẽ đi và sẽ nhớ nơi này
nơi những đêm mưa em cùng tôi nhắc chuyện ngày xưa
ngày xưa, ngày xưa, ngày em và tôi lang thang trong sương mù Đà Lạt
ngày xưa, ngày xưa, ngày em đạp xe chở con đi học
ngày xưa, ngày xưa, bữa ăn chín phần mười là bắp
đêm em nằm trằn trọc
vì không đủ sữa cho con
rồi cũng qua đi những tháng năm buồn
giờ nhớ lại
thôi thì cũng cứ cho là kỷ niệm
 
ở lại nhé, Ngựa Ô thương mến
tôi sẽ đi và sẽ nhớ nơi này
sẽ nhớ từng ngọn cỏ hàng cây
khu vườn phía sau nhà
và tiếng chim buổi sáng
những chiếc lá vô tình rơi trên mái tóc
tiếng cười của các con những chiều Chủ Nhật
chút khói cà phê quyện ở hiên nhà
và những giọt sương đêm
những giọt sương đêm em và tôi thấm đẫm
những giọt sương đêm dịu dàng như tiếng nhạc Cortazar (2)
 
Virginia, 17 June , 2013
 
(1) Ngựa Ô (Black Horse): tên một con đường ở thành phố Centreville, Virginia
(2) Ernesto Cortazar  (1940-2004) : nhạc sĩ dương cầm người Mỹ gốc Mexico. 

 

THƯƠNG NHỚ NGỰA Ô

vậy là mình chia tay Ngựa Ô đã được một năm
nhớ Ngựa Ô là nhớ những ngày mùa đông rất lạnh
ba giờ sáng tôi và em ra trước nhà cào tuyết
gió tạt tê người lòng vẫn thấy vui
vì em vẫn đi bên cạnh cuộc đời tôi
và trong căn nhà nhỏ kia
có những mặt trời đang mọc
có tiếng dương cầm Giovanni như dòng suối mát
có tiếng hát Thái Thanh và Tình Hoài Hương
nhớ Ngựa Ô là nhớ con đường
đêm mùa thu tôi cùng em đi về phía hồ Thạch Thảo
tiếng xào xạc của lá vàng
và giọt sương trên vai áo
tôi thương Ngựa Ô và tôi thương em

vậy là mình chia tay Ngựa Ô đã được một năm
nhớ Ngựa Ô là nhớ những đêm bạn bè hát khúc sầu ca viễn xứ
nhớ Nguyễn Ngọc Phong và Gửi Em, Đà Lạt
nhớ Đinh Cường và Đoạn Ghi Đêm Centreville
nhớ Nguyễn Minh Nữu và Mênh Mông Trời Bất Bạt
nhớ Nguyễn Trọng Khôi và Giấc Mộng Trên Đồi Thơm
nhớ Ngựa Ô là nhớ con đường
in dấu chân bạn bè tôi từ những nơi xa xôi có khi là nửa vòng trái đất
ngồi bên nhau giọt rượu cay trong mắt
ngồi bên nhau cùng nhớ một quê nhà
quê nhà thì xa mây thì bay qua
đời phiêu bạc như những đám mây trôi giạt
nhớ Ngưa Ô là nhớ những bàn tay ấm áp
tôi thương Ngựa Ô và thương bạn bè tôi
 
Virginia, 1 August , 2014



ƯỚC MƠ CỦA NGƯỜI HỌA SĨ

 

Tặng anh Đinh Cường 

  

chàng ngã xuống

vào một đêm mùa đông ở miền đông bắc

sau những tháng năm miệt mài vẽ

vẽ chân dung những người chàng yêu quí

vẽ những kỷ niệm

ở Huế,

ở Đơn Dương,

ở Lạc Lâm,

ở Đà Lạt

vẽ tiếng kèn trong gió xoáy

vẽ cành cây chảy máu trong mùa đông

vẽ người ngồi trên chiếc ghế cũ

vẽ mùa thu chết

vẽ những tấm lòng

độ lượng 

bao dung

 

chàng ngã xuống

sau khi đã đi nửa vòng trái đất

và dừng chân bên khu rừng Burke

nghe tiếng chim hót buổi sáng

nghe tiếng lá xào xạc buổi chiều

những ngày mưa hiu hắt

những ngày bão tuyết hoang mang

trong garage

đằng sau giá vẽ

chàng lặng lẽ

vẽ chân dung mình

và nỗi nhớ quê hương

 

chàng bất ngờ ngã xuống

vào một đêm rất lạnh ở miền đông bắc

trực thăng cấp cứu đưa chàng chuyển viện

phải cứu lấy người họa sĩ này

phải cứu lấy những bức tranh còn dang dở

bạn bè âu lo

người thân khắc khoải

khi tỉnh lại

trong hơi thở mệt nhọc

chàng nói về một ước mơ:

mong sao sớm trở lại với giá vẽ

 

Virginia, 14.1.2013

Ghi chú: chữ in đậm là tên một số bức tranh của họa sĩ Đinh Cường

 

 

 

RỒI CUỐI CÙNG CŨNG PHẢI CHIA TAY

 

      Nhớ anh Từ Thế Mộng (1937 – 2007)

      Gửi chị Mộng Giao


dù rất sợ phải nói lời vĩnh biệt
rồi cuối cùng cũng phải chia tay
rồi cuối cùng đôi mắt anh khép lại
rời trần gian xa cuộc khổ đau này

 

đi về đâu hỡi người thi sĩ ấy
về quê hương gió cát tuyệt vời
một thuở Mộng Giao, một trời bè bạn
biển của quê hương, biển của một thời

 

đi về đâu hỡi người hiền sĩ ấy
về những đêm trăng Hải Thượng Lãn Ông (*)
về những đồi trà mênh mông chiều Bảo Lộc
về một đời thơ lận đận long đong

 

đời không vui tôi thành người lưu lạc
có đôi lần muốn tr
ở lại quê xưa
cụng với anh một ly, nhắc những ngày vui thuở ấy
vậy mà bao năm rồi vẫn chưa về

 

đời không vui tôi thành người biệt xứ
không được vuốt mắt anh trước lúc anh đi
chiều lạnh ngắt bên dòng Potomac
vĩnh biệt anh, vĩnh biệt một đời thơ


Virginia, 2007

(*) Tên một con đường ở Phan Thiết