Saturday, May 1, 2021

2013. PHẠM CAO HOÀNG Tập thơ ĐẤT CÒN THƠM MÃI MÙI HƯƠNG (Bản điện tử - Thực hiện tháng 5.2021)

ĐẤT CÒN
THƠM MÃI MÙI HƯƠNG
Thơ Phạm Cao Hoàng
Thư Ấn Quán (Hoa Kỳ) xuất bản 
lần thứ nhất vào năm 2015.
Bản điện tử này được 
thực hiện vào tháng 5.2021
có bổ sung thêm một số bài.

MỤC LỤC                             

                                                                                                     

BẠT của Nguyễn Xuân Thiệp

Sau chiến tranh trở lại Tuy Hòa

Thăm một người bạn cũ

Người thi sĩ ấy không còn làm thơ

Trở về mái trường xưa

Chiều New Delhi

Mây khói quê nhà

Thức cùng em đêm nay

Khi dừng lại bên dòng Potomac

Rồi cuối cùng cũng phải chia tay

Mây trắng

Dù sao vẫn cám ơn đời

Bây giờ

Đã qua rồi một mùa đông

Mười ba năm, quy cố hương

Đi cùng em giữa Đà Lạt sương mù

Chia tay Đà Lạt

Ước mơ của người họa sĩ

Ngày tôi trở lại miền đông

Dran, ngày về

Chia tay Ngựa Ô

Thương nhớ Ngựa Ô

Mây ngừng bay

Đà Lạt và câu chuyện về khu vườn thi sĩ

Scibilia, ngày cuối thu

Mai kia tôi là hạt bụi

Đóa hoa hồng trong tuyết

Cũng may còn có nơi này

Cha tôi

Mùa thu Đức Trọng

Tôi đi dưới trời đông bắc

Trần Hoài Thư xuống núi

Bài cho Orlando

Dẫu thế nào con cũng trở lại miền trung

Tôi về Bellingham chiều nay

Ở New Jersey, gặp lại Phạm Văn Nhàn

Chiều đ ingang qua thung lũng Fox

Thơ tặng người thi sĩ ở Garland

Xin cho tôi được làm người Việt Nam

42 năm, chưa quên

Tôi đang vẽ tâm hồn của bạn

Bò và người

Woodbridge, buổi chiều và những nụ cười

4 năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi

Sau 35 năm chưa một lần trở lại quê nhà

Ước mơ của Myla                                             

ĐẤT VÀ NGƯỜI Bài viết của Phạm Văn Nhàn                         

 

B Ạ T

cám ơn những sáng êm đềm

khói cà phê quyện bên hiên nhà mình

 

Hai câu thơ trên của Phạm Cao Hoàng thật bình dị nhưng đã ở lại trong tâm trí nhiều người. Riêng người viết những dòng này không hiểu tại sao từ lâu nay hồn cứ vấn vương ý thơ trong hai câu vừa trích dẫn của bạn minh.

 

Và cũng xin được nói lên một điều vẫn giữ cho riêng mình, rằng tôi từng đi qua những thành phố chiến tranh những ruộng đồng trong bóng hoàng hôn thấy trăng lên trên khu rừng cháy dẫm chân lên đất khổ lưu đày qua nhiều hải cảng mưa buồn sân ga xứ người để rồi về đây được ngồi lại bên hiên nhà với khói cà phê của thơ Phạm Cao Hoàng. Ôi, giản dị, êm đềm và ấm áp biết bao - và đó là hạnh phúc vừa tìm lại được.


Thật ra tôi chỉ mới được đọc thơ Phạm Cao Hoàng cũng như quen biết anh trong những năm gần đây thôi, không như nhiều bạn bè đã từng gần gũi và mê thơ anh thời tóc hãy còn xanh lòng đầy mộng tưởng. Tại sao mình có sự thiếu sót này nhỉ? Có lẽ vì ở những năm tháng ấy đi qua chiến tranh nhưng còn mải mê theo bạn bè và những bóng đời chung quanh - mà đôi khi ra ngoài vòng văn chương chữ nghĩa. Không gian sống của mình có giới hạn nhưng những vườn hoa trái của người thì mênh mông.

 

Tôi tìm hiểu xem các bạn đã thấy gì, nghĩ gì về thơ và con người Phạm Cao Hoàng trong những năm chiến tranh. Đoàn Thị Thư ghi lại: …”Trước 1975, Phạm Cao Hoàng nổi tiếng trên các tạp chí Bách Khoa, Vấn Đề, Văn, Khởi Hành, Thời Tập, Ý Thức… với những bài thơ tình yêu. Điểm nổi bật trong thơ của Phạm Cao Hoàng là những xúc động đẹp, nồng nàn, và nhẹ nhàng về những điều mà tình cảm anh nắm bắt được”. Trần Hoài Thư cũng ghi nhận: …“Những năm cuối thập niên 60, và đầu 70, thơ Phạm Cao Hoàng đến với người yêu thơ như là một hiện tượng”. Trần Yên Hòa cho biết: …“Tôi đọc thơ anh hồi còn tuổi thanh niên phơi phơi, bây giờ tìm lại trong tập thơ này  (Mây Khói Quê Nhà), tôi vẫn giữ cảm xúc ấy, bồi hồi và xúc động”. Mang Viên Long nữa đã viết như sau về thơ Hoàng: …“Một không gian thơ trầm lắng, xanh biếc, dạt dào cảm xúc, chơn chất, hồn nhiên, phóng khoáng… Tôi rất thích những bài thơ mặn nồng tình nghĩa đối với quê hương, gia đình, bạn bè và cả những bài thơ tình của Phạm Cao Hoàng vì chúng đã gợi nhớ trong tôi bao điều uẩn khuất mà chưa có thể giải bày. Phạm Cao Hoàng đã nói hộ cho tôi  (cũng như nhiều người) cùng thời, cùng cảnh ngộ, rất trung thực, chân tình”.

   

Ôi, cũng vì lòng yêu thơ và yêu người, tôi đã ghi nhận lan man. Bây giờ xin đi vào tập thơ Đất Còn Thơm Mãi Mùi Hương. Tập thơ gồm khoảng 30 bài Phạm Cao Hoàng viết trong 40 năm  (1975 – 2015). Lại một lần nữa hai câu thơ có khói cà phê bên hiên nhà trở lại trong trí Nguyễn. Do đâu mà đất còn thơm mãi mùi hương? Đất nào? Quê nhà hay ở nơi đây?

  

 Xin khoan trả lời câu hỏi. Ta hãy nói tới cái tình của nhà thơ đối với quê hương, đất nước. Cao Thoại Châu một lần đã viết về Phạm Cao Hoàng: … “Anh đang sống ngoài quê hương mình nhưng trong hồn anh - hồn của một nhà thơ - vẫn đọng lại những thao thức day dứt mà đậm đà đằm thắm làm cho lòng yêu mến quý trọng của tôi đối với anh trở nên bền vững…”

   

Quê hương, mảnh đất chôn nhau cắt rốn của Phạm Cao Hoàng là Tuy Hòa. Tuy Hòa với hình sông, bóng  núi,  ruộng đồng, bãi biển, ga xe lửa…  Ôi, Tuy Hòa của một lần trở lại năm 1976.   Xin hãy nghe lời kể của Phạm Cao Hoàng:

 

khi về thăm lại cố hương

thấy quê nhà nghĩ càng thương quê nhà

hắt hiu một bóng mẹ già

một ngôi mộ cỏ xanh và khổ đau

bâng khuâng một chút vườn sau

ngậm ngùi ngõ trước lao xao nắng vàng

đã qua chưa cuộc điêu tàn

đám mây năm cũ biết tan nơi nào

(SAU CHIẾN TRANH TRỞ LẠI TUY HÒA - 1976)

   

Hơn 20 năm sau, năm 1999, Phạm Cao Hoàng trở về thăm lại Phú Thứ để hít thở mùi hương ruộng đồng và mường tượng lại hình bóng người cha thân yêu. Cái tình của nhà thơ đối với đất cũ người cũ thật là sâu xa cảm động. Trong đó có ngôi trường về thăm lại. Vẫn còn đó gốc phượng già, cây bàng trên sân nhưng bạn bè thì đã thất tán. Chỉ còn lại nỗi buồn nhớ và cô đơn. Ôi, đất Tuy Hòa đối với Phạm Cao Hoàng thân thương biết bao bởi ở đó có hương đất và mồ hôi nước mắt của cha ông, có bạn bè của một thời đầy tiếng động.

  

Quê hương, với Phạm Cao Hoàng, không chỉ là Tuy Hòa,  mà còn là Đà Lạt nữa. Ở đó đặc biệt có Cúc Hoa, người yêu son sắt và là bạn đời của anh.


Cái tình đó sâu đậm, sắt son và mãi mãi.  Dấu chân hai người đã in cùng khắp - dưới chân đèo Prenn, trên những con đường dã quỳ vàng, quán cà phê Tùng, quán nhạc Lục Huyền Cầm, con dốc Nhà Làng, rừng thông Đa Thọ, những chiều Thủy Tạ, những sáng mù sương trên mặt Hồ Xuân Hương… Hãy nghe lời kể nồng nàn của Phạm Cao Hoàng:

 

mười năm và mười mùa đông

trong hơi thở có hương nồng em trao

có tình em rất ngọt ngào

trong  veo như giọt sương đèo Prenn

nồng nàn như đêm Lâm Viên

như  Đà Lạt với lời nguyền năm xưa

tôi và em vẫn đi về

trên con đường có nhiều hoa dã quỳ

có hò hẹn thuở tình si

có gian nan có nhiều khi rất buồn

(NGƯỜI THI SĨ ẤY KHÔNG CÒN LÀM THƠ – 1985)

 

Đà Lạt thân yêu là vậy mà phải chia xa:

và tôi lại chia tay Đà Lạt

chia tay những con đường in dấu chân xưa

chia tay rừng thông và cỏ cây sương khói

chia tay mây trời và gió núi Langbiang

mong bình yên đến với Kim Huê

và những người ở lại

mong một ngày về…

dù chưa biết khi nào

(CHIA TAY ĐÀ LẠT – 2012)

 

Tôi yêu Đà Lạt bởi có Cúc Hoa trong đó. Dường như ta nghe Phạm Cao Hoàng thì thầm như vậy. Ít người có được cái tình và những lời như tác giả Đất Còn Thơm Mãi Mùi Hương nói với người bạn đời của mình. Cảm động nhất là những lúc gian nan, hoạn nạn. Như cách đây mấy năm khi  Cúc Hoa phải vào nhà thương cấp cứu vì bị đụng xe, lúc trở về  phải ngồi xe lăn:

 

hôm em ở bệnh viện về

cụm hoa trước ngõ cũng vừa ra bông

đã qua rồi một mùa đông

và qua rồi những ngày không tiếng cười

em đi xe lăn mà vui

lăn đi em nhé cho đời bớt đau

tôi đưa em ra vườn sau

để nhìn lại mấy luống rau em trồng

hái tặng em một đóa hồng

và chia nhau nỗi long đong xứ người

em đi xe lăn mà vui

lăn đi em nhé cho vơi nỗi buồn

đưa em về phía con đường

có con sóc nhỏ vẫn thường chào em

hát em nghe bài Je t’aime

kể em nghe lại chuyện tình Cúc Hoa

em đi xe lăn về nhà

mùa xuân nhè nhẹ bước qua bậc thềm

(ĐÃ QUA RỒI MỘT MÙA ĐÔNG – 2012)

 

Cũng  nhờ ngọn lửa tình yêu  cháy mãi , Phạm  Cao Hoàng đã vượt qua tất cả để yêu đất yêu người nơi đây. Ngoài cái tình với Cúc Hoa, ở Phạm Cao Hoàng còn có tình bạn thắm thiết.  Tất cả góp phần tạo nên cuộc sống của Hoàng quê người… Người yêu Cúc Hoa và bạn bè quả đã giúp anh cảm được hơi ấm của vùng đất mới. Khác với một số người thơ cùng thời, Phạm Cao Hoàng tìm được niềm vui thanh thản, một cõi bình yên cho tâm hồn.

   

dù sao vẫn cám ơn đời

cỏ cây và gió mặt trời và hoa

cám ơn những đám mây xa

đang bay về phía quê nhà chiều nay

cám ơn những sớm heo may

lạnh se sắt lạnh bên này đại dương

cám ơn giọt nắng vô thường

lung linh ở cuối con đường khổ đau

dù sao vẫn cám ơn đời

biển xanh và sóng núi đồi và em

cám ơn những sáng êm đềm

khói cà phê quyện bên hiên nhà mình

đứng bên bờ vực tử sinh

vẫn nghe em hát bản tình ca xưa

(DÙ SAO VẪN CÁM ƠN ĐỜI – 2009)

   

Đọc thơ Phạm Cao Hoàng, ta thấy tâm hồn anh đầy nhân hậu, bao dung và độ lượng, luôn mở rộng đón nhận những âm vang của đất trời. Ở Phạm Cao Hoàng, không có sự ganh ghét, thù hận hay ra vẻ trí thức triết lý với đời. Thơ anh trong sáng, tự nhiên, bình dị;  nhẹ nhàng đi vào hồn người. Đọc thơ Phạm Cao Hoàng ta tìm được niềm an ủi trong tình yêu, gia đình, bạn bè, quê hương đất nước và cuộc sống chung quanh mình.

 

NGUYỄN XUÂN THIỆP

Garland (Texas),  tháng 5. 2015


  

SAU CHIẾN TRANH TRỞ LẠI TUY HÒA

 

khi về thăm lại cố hương

thấy quê nhà nghĩ càng thương quê nhà

hắt hiu một bóng mẹ già

một ngôi mộ cỏ xanh và khổ đau

bâng khuâng một chút vườn sau

ngậm ngùi ngõ trước lao xao nắng vàng

đã qua chưa cuộc điêu tàn

đám mây năm cũ biết tan nơi nào

 

Tuy Hòa, 1976


 

THĂM MỘT NGƯỜI BẠN CŨ

 

gửi anh Đỗ Chu Thăng

 

chiều đi lên Hòa Mỹ

hỏi thăm nhà bạn hiền

đường xa, núi chắn lối

núi cao cũng phải tìm

 

Tuy Hòa, 1979


 

NGƯỜI THI SĨ ẤY KHÔNG CÒN LÀM THƠ

 

mười năm và mười mùa đông

trong hơi thở có hương nồng em trao

có tình em rất ngọt ngào

trong  veo như giọt sương đèo Prenn

nồng nàn như đêm Lâm Viên

như  Đà Lạt với lời nguyền năm xưa

tôi và em vẫn đi về

trên con đường có nhiều hoa dã quì

có hò hẹn thuở tình si

có gian nan có nhiều khi rất buồn

 

mười năm và mười mùa đông

người thi sĩ ấy không còn làm thơ

còn chăng là tiếng ngựa thồ

thở khi lên dốc bụi mờ mịt bay

còn chăng là hai bàn tay

đã chai sạm với tháng ngày gian nan

còn chăng là mây lang thang

trên đồi gió hú bạt ngàn rừng thông

còn chăng là đêm mênh mông

người ngồi nhớ một dòng sông cạn rồi

 

Đà Lạt, 1985


 

TRỞ VỀ MÁI TRƯỜNG XƯA

 

tặng Nguyễn Đình Cai, Phạm Thành Long,

Đoàn Việt Hùng, Nguyễn Thị Trang,

Phan Thị Thanh Trúc, Nguyễn Thị Ruộng

 

chiều nay ghé thăm trường cũ

nép mình bên gốc phượng xưa

chợt nghe trăm ngàn thương nhớ

hình như thu đã sang mùa

 

tìm lại tuổi thơ chốn này

lần theo những tháng ngày qua

lần theo những dòng kỷ niệm

tuổi thơ và nhũng nụ hoa

 

chiều nay ghé thăm trường cũ

cây bàng xưa vẫn còn đây

hỏi thăm những người thuở ấy

bạn tôi nay ở phương nào

 

tìm lại người xưa chốn này

thầy ơi, con đã về đây

ai còn, ai đi, ai nhớ?

cuối trời hiu hắt mây bay

 

chiều nay ghé thăm trường cũ

nghe mùa thu hát ngoài kia

chợt nghe trong lòng man mác

những ngày thơ ấu xa xưa


Tuy Hòa, 1996


 

CHIỀU NEW DELHI

 

chiều New Delhi

có tiếng chim tu hú gọi mùa

có nắng reo trên lối tôi về

khói quê nhà quyện cuối phương xa

 

tôi nghe chiều Delhi

xôn xao mùa phượng tím

bên kia trời quê hương

nhớ em lúc Phục Sinh

 

tôi thương chiều Delhi

nên yêu màu phượng tím

yêu con người quanh tôi

và yêu cả đất trời

 

chiều New Delhi

tiếng sáo đâu đây rất êm đềm

bỗng thấy nao nao nhớ quê mình

dáng em gầy

và mái tranh xưa

 

chiều New Delhi

có niềm vui dù rất muộn màng

có bóng tôi

trên xác lá vàng

với trái tim

thơm ngát tình người

 

New Delhi, 1996


 

MÂY KHÓI QUÊ  NHÀ

 

bữa đó con về thăm Phú Thứ

gặp lại mùi hương của ruộng đồng

gặp lại những năm và tháng cũ

mây khói quê nhà nhẹ bước chân

 

mùi hương của đất làm con nhớ

những giọt mồ hôi những nhọc nhằn

cha đã vì con mà nhỏ xuống

cho giấc mơ đời con thêm xanh

 

mùi hương của đất làm con tiếc

những ngày hoa mộng thuở bình yên

nồi cá rô thơm mùa lúa mới

và tiếng cười vui của mẹ hiền

 

ngày mai con lại ra đi nữa

cứ đi hoài mà chẳng đến nơi

ước mơ ngày ấy giờ chưa đạt

mà bóng thời gian đã muộn rồi


Tuy Hòa, 20.11.1999


 

THỨC CÙNG EM ĐÊM NAY

 

thức cùng em hết đêm nay

chia nhau hơi ấm chờ mai lên đường

là khi mình xa quê hương

ra đi cùng với nỗi buồn Việt Nam

là khi chia tay Langbiang

chia tay những đám mây bàng bạc trôi

là khi từ biệt núi đồi

những con đường của một thời thanh xuân

là khi mắt lệ tần ngần

đứng bên con dốc Nhà Làng ngẩn ngơ

là khi sương đẫm mặt hồ

nơi còn dấu vết bài thơ ban đầu

là khi chân bước qua cầu

mắt còn nhìn lại phía sau quê nhà

là khi mình sẽ đi xa

sẽ phiêu giạt mãi như là mây bay

thức cùng em hết đêm nay

chia tay Đà Lạt rồi mai lên đường

 

Đà Lạt, 25.11.1999


 

KHI DỪNG LẠI BÊN DÒNG POTOMAC

 

khi dừng lại bên dòng Potomac

em  bên tôi vẫn rất dịu dàng

gió lồng lộng cả một trời đông bắc

tóc em bay trong nắng thu vàng

 

và như thế mình đi và đã đến

mình đã tìm và gặp được dòng sông

tôi ngồi xuống để nghe sông hát

và đứng lên ôm lấy mặt trời hồng

 

và như thế mình đi và đã đến

đã bên nhau thủy tận sơn cùng

tôi nằm xuống để nghe đất thở

tạ ơn đời độ lượng bao dung

 

khi dừng lại bên dòng Potomac

tôi và em nhìn lại quê nhà

buồn hiu hắt thương về chốn cũ

phía chân trời đã mịt mù xa

 

Virginia,  2005


 

RỒI CUỐI CÙNG CŨNG PHẢI CHIA TAY

 

nhớ anh Từ Thế Mộng và chị Mộng Giao

 

dù rất sợ phải nói lời vĩnh biệt

rồi cuối cùng cũng phải chia tay

rồi cuối cùng đôi mắt anh khép lại

rời trần gian xa cuộc khổ đau này

 

đi về đâu hỡi người thi sĩ ấy

về quê hương gió cát tuyệt vời

một thuở Mộng Giao, một trời bè bạn

biển của quê hương, biển của một thời

 

đi về đâu hỡi người hiền sĩ ấy

về những đêm trăng Hải Thượng Lãn Ông (*)

về những đồi trà mênh mông chiều Bảo Lộc

về một đời thơ lận đận long đong

 

đời không vui tôi thành người lưu lạc

có đôi lần muốn trở lại quê xưa

cụng với anh một ly, nhắc những ngày vui thuở ấy

vậy mà bao năm rồi vẫn chưa về

 

đời không vui tôi thành người biệt xứ

không được vuốt mắt anh trước lúc anh đi

chiều lạnh ngắt bên dòng Potomac

vĩnh biệt anh, vĩnh biệt một đời thơ

 

Virginia 13.5.2005

(*) Tên một con đường ở Phan Thiết


 

MÂY TRẮNG

 

tặng anh Trần Huiền Ân

 

ngày đi về phía mặt trời

tôi nghe tiếng gọi của người năm xưa

và nghe tiếng mẹ ầu ơ

bên dòng sông với đôi bờ quạnh hiu

xóm thôn một thuở tiêu điều

gian nan cùng với cuộc phiêu lãng này

ngày về trắng hai bàn tay (*)

người về ôm lấy cụm mây trắng buồn

khói ngày xưa ấy còn vương

sương còn đọng lại bên dòng cổ thi

ngày về nhớ lúc ra đi

biển gào lên khúc biệt ly sao đành

vậy mà… 

biền biệt bao năm

 

Virginia, 2009

(*) BÀI HÁT NGÀY VỀ, thơ Trần Huiền Ân


 

DÙ SAO VẪN CÁM ƠN ĐỜI

 

                  tặng anh Trần Hoài Thư

dù sao vẫn cám ơn đời

cỏ cây và gió mặt trời và hoa

cám ơn những đám mây xa

đang bay về phía quê nhà chiều nay

cám ơn những sớm heo may

lạnh se sắt lạnh bên này đại dương

cám ơn giọt nắng vô thường

lung linh ở cuối con đường khổ đau

 

mười năm nước chảy qua cầu

chuyện về đất nước là câu chuyện buồn

mười năm sống kiếp tha phương

thân nơi biển bắc mà hồn biển đông

mười năm thương ruộng nhớ đồng

lòng còn ở lại sao không quay về

mười năm nhớ đất thương quê

bước đi một bước nặng nề đôi chân

mười năm một thoáng phù vân

tiếng chim vườn cũ mùa trăng quê người

 

dù sao vẫn cám ơn đời

biển xanh và sóng núi đồi và em

cám ơn những sáng êm đềm

khói cà phê quyện bên hiên nhà mình

đứng bên bờ vực tử sinh

vẫn nghe em hát bản tình ca xưa

 

mười năm như một giấc mơ

 

Virginia,  2009


 

BÂY GIỜ

 

cho  Cúc Hoa và tôi, một thời lưu lạc

 

bây giờ nhớ núi nhớ rừng

nhớ sông nhớ biển nhớ trăng quê nhà

thương em ngày nắng Tuy Hòa

chiều mưa Đức Trọng, sáng Đà Lạt sương

thương em và những con đường

một thời tôi đã cùng em đi về

bây giờ lạ đất lạ quê

bước chân phiêu bạc biết về nơi đâu (*)

thương em nắng dãi mưa dầu

đau cùng tôi với nỗi đau riêng mình

chia cùng tôi một chút tình

của ngàn năm trước và nghìn năm sau

 

về đâu chẳng biết về đâu

thôi thì về lại buổi đầu gặp em

dòng sông xưa ấy êm đềm

mùa thu năm ấy bên thềm lá bay

bàn tay nắm chặt bàn tay

dìu nhau qua những tháng ngày gian nan

 

bây giờ ngồi nhớ Việt Nam

bên trời tuyết lạnh hai hàng lệ rơi

 

Virginia,  2009

(*) PHIÊU BẠC [飄泊


 

ĐÃ QUA RỒI MỘT MÙA ĐÔNG

 

hôm em ở bệnh viện về

cụm hoa trước ngõ cũng vừa ra bông

đã qua rồi một mùa đông

và qua rồi những ngày không tiếng cười

em đi xe lăn mà vui

lăn đi em nhé cho đời bớt đau

tôi đưa em ra vườn sau

để nhìn lại mấy luống rau em trồng

hái tặng em một đóa hồng

và chia nhau nỗi long đong xứ người

em đi xe lăn mà vui

lăn đi em nhé cho vơi nỗi buồn

đưa em về phía con đường

có con sóc nhỏ vẫn thường chào em

hát em nghe bài Je t’aime

kể em nghe lại chuyện tình Cúc Hoa

em đi xe lăn về nhà

mùa xuân nhè nhẹ bước qua bậc thềm

 

Virginia, 2012


 

13 NĂM, QUY CỐ HƯƠNG

 

ngủ đi em, đêm khuya rồi

sớm mai thức dậy cùng tôi lên đường

mười ba năm,  quy cố hương

có đi biền biệt vẫn thương quê nhà

vẫn thương dưa mắm tương cà

thương con cò trắng bay qua cánh đồng

vẫn mơ về một dòng sông

nơi cha thương mẹ nơi ông thương bà

vẫn mơ về đất và hoa

nơi tôi đã gặp em và thương em

những ngày những tháng êm đềm

em trao tôi cả trái tim thật thà

ngủ đi em, đêm đã khuya

sớm mai thức dậy mình về Việt Nam

 

Virginia, 2012


 

ĐI CÙNG EM GIỮA ĐÀ LẠT SƯƠNG MÙ

 

rồi có lúc trở về chốn cũ

đi cùng em giữa Đà Lạt sương mù

hát cùng em bài tình ca thuở ấy

tìm lại dấu chân mình trên những lối đi xưa

 

tìm lại mùi hương bên chiều Thủy Tạ

theo em về những hò hẹn ngày mưa

và thương nhớ một thời tuổi trẻ

chỉ có hoa hồng và chỉ có mộng mơ

tìm lại giọt sương trên đồi buổi sớm

bước cùng em trên ngọn cỏ hồng

và thương nhớ một thời lãng mạn

chỉ có tình yêu bát ngát mênh mông

 

rồi có lúc trở về chốn cũ

đi cùng em giữa Đà Lạt sương mù

quên đi một đoạn đời lận đận

quên đi những ngày khốn khó gian nan

 

Đà Lạt, 17.1.2012


 

CHIA TAY ĐÀ LẠT

 

và tôi lại chia tay Đà Lạt

trở lại quê người với những cơn bão tuyết mùa đông                                                 

tôi mang theo nỗi buồn xa xứ

và nỗi hoài hương nặng trĩu trong lòng

 

tôi lại thấy bóng tôi  bên dòng Potomac

bên bờ Đại Tây Dương nghe quê hương réo gọi trái tim mình                                                

đi không phải là đi biệt xứ

thương quê nhà còn lại phía sau lưng

lại cùng em lang thang bên hồ Thạch Thảo

nói với em về một đoạn đời buồn

nói với em về những dòng sông lưu lạc

trôi về đâu rồi cũng muốn trở về nguồn

 

và tôi lại chia tay Đà Lạt

chia tay những con đường in dấu chân xưa

chia tay rừng thông và cỏ cây sương khói

chia tay mây trời và gió núi Langbiang

mong bình yên đến với Kim Huê (*)

và những người ở lại

mong một ngày về…

dù chưa biết khi nào…

 

Đà Lạt,  27.1. 2012

(*)  Kim Huê, bạn học của Cúc Hoa


 

ƯỚC MƠ CỦA NGƯỜI HỌA SĨ

 

                 tặng anh Đinh Cường 

chàng ngã xuống

vào một đêm mùa đông ở miền đông bắc

sau những tháng năm miệt mài vẽ

vẽ chân dung những người chàng yêu quí

vẽ những kỷ niệm

ở Huế,

ở Đơn Dương,

ở Lạc Lâm,

ở Đà Lạt

vẽ tiếng kèn trong gió xoáy (*)

vẽ cành cây chảy máu trong mùa đông

vẽ người ngồi trên chiếc ghế cũ

vẽ mùa thu chết

vẽ những tấm lòng

độ lượng 

bao dung

 

chàng ngã xuống

sau khi đã đi nửa vòng trái đất

và dừng chân bên khu rừng Burke

nghe tiếng chim hót buổi sáng

nghe tiếng lá xào xạc buổi chiều

những ngày mưa hiu hắt

những ngày bão tuyết hoang mang

trong garage

đằng sau giá vẽ

chàng lặng lẽ

vẽ chân dung mình

và nỗi nhớ quê hương

 

chàng bất ngờ ngã xuống

vào một đêm rất lạnh ở miền đông bắc

trực thăng cấp cứu đưa chàng chuyển viện

phải cứu lấy người họa sĩ này

phải cứu lấy những bức tranh còn dang dở

bạn bè âu lo

người thân khắc khoải

khi tỉnh lại

trong hơi thở mệt nhọc

chàng nói về một ước mơ:

mong sao sớm trở lại với giá vẽ

 

Virginia, 14.1.2013

(*) Chữ in nghiêng  là tên một số bức tranh của họa sĩ Đinh Cường.

 

Họa sĩ Đinh Cường - Autoportrait (2015)


NGÀY TÔI TRỞ LẠI MIỀN ĐÔNG

 

ngày tôi trở lại miền đông

tôi mang theo một nụ hồng cao nguyên

vẫn là tôi, vẫn là em

vẫn khu vườn cũ, vẫn thềm nhà xưa

đi cùng tôi nhé, Cúc Hoa

trên con đường mịt mù mưa xứ người

và xin cảm tạ đất trời

đã cho em lại nụ cười hồn nhiên

đi cùng tôi, giọt sương đêm

nhẹ nhàng như nhạc và hiền như thơ

mơ cùng tôi nhé, Cúc Hoa

giấc mơ Đà Lạt thời chưa biết buồn

vẫn là tôi, vẫn là em

vẫn khu rừng lạnh tiếng chim gọi đàn

vẫn là mây trắng ngàn năm

 

Virginia, 17.3. 2013

(Để nhớ ngày này hai năm trước, 17.3.2011)


DRAN, NGÀY VỀ

 

tặng anh Đinh Cường

 

khi trở về chàng đứng ngẩn ngơ

giọt nước mắt rơi trên nền đất cũ

đêm Dran

nhớ tiếng xe thổ mộ

về hướng Kado về phía Lạc Lâm

đêm Dran

nhớ quá tiếng đàn

và giọng hát của bạn bè một thời giang hồ bạt xứ

đêm Dran

nhớ những mảng màu của một thời tuổi trẻ

chiếc giá vẽ gian nan cùng năm tháng sương mù

 

khi trở về

Dran không còn mùa thu

bên kia đèo và nơi kia Đà Lạt

nhớ Schubert và Serenade

chiều rất buồn chiều trên đồi thông

đêm rất buồn đêm ở đường Hoa Hồng

đêm và những bức tranh

vẽ hoài vẫn còn dang dở

 

khi trở về chàng đứng ngẩn ngơ

giọt nước mắt rơi trên nền đất cũ


Virginia, 17.4.2014



CHIA TAY NGỰA Ô

 

lại nhé, Ngựa Ô thương mến (1)

tôi sẽ đi và sẽ nhớ nơi này

nơi bạn bè tôi một thời ấm áp

chia cùng nhau nỗi buồn lưu lạc

nơi anh Đinh Cường viết Đoạn Ghi Đêm Centreville

nơi em trở về sau lần ngã gục

tôi dìu em lên những bậc thềm đớn đau và hạnh  phúc                                                       

gần ba trăm ngày em mới tìm lại được những bước chân                                                       

mới biết quê người không chỉ có hoa hồng

mà có cả những cơn lốc dữ

mới hiểu không có nỗi buồn nào hơn nỗi buồn viễn xứ                                                              

nhớ và thương mây khói quê nhà

 

ở lại nhé, Ngựa Ô thương mến

tôi sẽ đi và sẽ nhớ nơi này

nơi những đêm mưa em cùng tôi nhắc chuyện ngày xưa                                               

ngày xưa, ngày xưa, ngày em và tôi lang thang trong sương mù Đà Lạt

ngày xưa, ngày xưa, ngày em đạp xe chở con đi học

ngày xưa, ngày xưa, bữa ăn chín phần mười là bắp

đêm em nằm trằn trọc

vì không đủ sữa cho con

rồi cũng qua đi những tháng năm buồn

giờ nhớ lại

thôi thì cũng cứ cho là kỷ niệm

 

ở lại nhé, Ngựa Ô thương mến

tôi sẽ đi và sẽ nhớ nơi này

sẽ nhớ từng ngọn cỏ hàng cây

khu vườn phía sau nhà

và tiếng chim buổi sáng

những chiếc lá vô tình rơi trên mái tóc

tiếng cười của các con những chiều Chủ Nhật

chút khói cà phê quyện ở hiên nhà

và những giọt sương đêm

những giọt sương đêm em và tôi thấm đẫm

những giọt sương đêm dịu dàng như tiếng nhạc Cortazar  (2)

 

Virginia, 17.6.2013

(1) Ngựa Ô (Black Horse): tên một con đường ở thành phố Centreville, Virginia

(2) Ernesto Cortazar  (1940-2004) : nhạc sĩ dương cầm người Mỹ gốc Mexico


 

THƯƠNG NHỚ NGỰA Ô

 

vậy là mình chia tay Ngựa Ô đã được một năm

nhớ Ngựa Ô là nhớ những ngày mùa đông rất lạnh

ba giờ sáng em và tôi ra trước nhà cào tuyết

gió tạt tê người lòng vẫn thấy vui

vì em vẫn đi bên cạnh cuộc đời tôi

và trong căn nhà nhỏ kia

có những mặt trời đang mọc

có tiếng dương cầm Giovanni như dòng suối mát

có tiếng hát Thái Thanh và Tình Hoài Hương

nhớ Ngựa Ô là nhớ con đường

đêm mùa thu tôi cùng em đi về phía hồ Thạch Thảo

tiếng xào xạc của lá vàng

và giọt sương trên vai áo

tôi thương Ngựa Ô và tôi thương em

 

vậy là mình chia tay Ngựa Ô đã được một năm

nhớ Ngựa Ô là nhớ những đêm bạn bè hát khúc sầu ca viễn xứ                                               

nhớ Nguyễn Ngọc Phong và Gửi Em, Đà Lạt

nhớ Đinh Cường và Đoạn Ghi Đêm Centreville

nhớ Nguyễn Minh Nữu và Mênh Mông Trời Bất Bạt

nhớ Nguyễn Trọng Khôi và Giấc Mộng Trên Đồi Thơm           

nhớ Ngựa Ô là nhớ con đường

in dấu chân bạn bè tôi từ những nơi xa xôi có khi là nửa vòng trái đất                                                    

ngồi bên nhau giọt rượu cay trong mắt

ngồi bên nhau cùng nhớ một quê nhà

quê nhà thì xa mây thì bay qua

đời phiêu bạc như những đám mây trôi giạt

nhớ Ngưa Ô là nhớ những bàn tay ấm áp

tôi thương Ngựa Ô và thương bạn bè tôi

 

Virginia, 1.8.2014


 

MÂY NGỪNG BAY

 

chia tay anh Nguyễn Xuân Hoàng

 

cũng đành thôi, nắng tắt rồi

mặt trời đã lặn, ngày vui đã tàn

một vì sao – Nguyễn Xuân Hoàng

vừa đi vào cõi vĩnh hằng sáng nay

cũng đành thôi, mây ngừng bay

trái tim ngừng đập, bàn tay vẫy chào

biết đời là giấc chiêm bao

mà sao lòng vẫn thấy đau vô cùng

cũng đành cạn một dòng sông

người đi là mãi mãi không quay về

bên kia là phía hư vô

trăm năm còn lại nấm mồ hư không

 

Virginia, 13.9.2014


 

ĐÀ LẠT VÀ CÂU CHUYỆN VỀ KHU VƯỜN THI SĨ

 

và bài thơ tôi viết đêm nay

là bài thơ sau bốn mươi năm

kể từ hôm tôi nắm tay em

chầm chậm đi qua Khu Hòa Bình

xuống con dốc Duy Tân

rẽ sang Hai Bà Trưng

và dừng lại nơi chiếc cầu Vĩnh Viễn

 

đêm ấy

Đà Lạt có một chút mưa bay

có tiếng hát của Lê Uyên Phương, của Phụng, của Tiên               

của Nhượng, của Phong, của Triền, của Chức

em mặc chiếc áo dài màu xanh của miền đồi núi

đôi mắt hồn nhiên như một bài thơ tình

 

đi bên em trong đêm cao nguyên

tôi nói với em về ước mơ của chàng lãng tử

chàng lãng tử đưa em đến một khu rừng

và dừng lại bên dòng suối

nói với em rằng tôi yêu em

nói với em rằng tôi sẽ không xa em


đi bên em trong đêm cao nguyên

tôi nói với em về câu chuyện thần tiên

tôi và em đi đến một khu vườn

nơi mọi người chỉ biết yêu nhau

chỉ biết tặng nhau hoa, nụ cười và những bài thơ 

tôi gọi đó là vườn thi sĩ

em gật đầu cười rất nhẹ:

“em sẽ ở cùng anh trong khu vườn đó”

và bàn tay tôi vừa chạm trái tim em

 

Virginia, 28.11.2014


 

SCIBILIA, NGÀY CUỐI THU

 

Scibilia, ngày cuối thu

tôi đuổi theo những đám sương mù 

và khi quay lại tôi nhìn thấy

một giọt sương buồn trong mắt em

 

giọt sương đọng suốt mười lăm năm

long lanh từ thuở xa quê mình

và em nói rằng em rất nhớ

những bước chân về - đêm cao nguyên

 

giọt sương đọng suốt mười lăm năm

từ khi mình bỏ núi xa rừng

và em nói rằng em rất nhớ

một chút mây trời Langbiang

 

giọt sương đọng suốt mười lăm năm

ừ, khóc đi em cho đỡ buồn

quê hương còn đó nhưng xa lắm

và biết ngày về kịp nữa  không

 

Virginia, 12.12.201



MAI KIA TÔI LÀ HẠT BỤI

 

hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi

để một mai tôi về làm cát bụi

(TRỊNH CÔNG SƠN)

 

năm tôi vừa mười một tuổi

quê tôi bom đạn tơi bời

bóng  ma chiến tranh quay lại

hãi hùng ôi tuổi thơ tôi!

 

lớn lên dưới trời khói lửa

mẹ thương, lo từng bữa ăn

cha thương, lo từng giấc ngủ

chị thương, an ủi dỗ dành

 

rồi đến ngày tôi giã biệt

đường đời vạn nẻo tôi đi

đường đời trăm may nghìn rủi

vẫn mong có một ngày về

 

nhớ ngày tôi đi biển khóc

bóng cha tôi ở cuối đường

và cánh đồng trơ gốc rạ

đất còn thơm mãi mùi hương

 

nhớ ngày tôi đi mẹ khóc

ruộng vườn bỏ lại sau lưng

mây mù che ngang đèo Cả

đường xa mưa gió mịt mùng

 

tôi đi và tôi đi mãi

dừng chân ở lại cao nguyên

tưởng đâu đất lành chim đậu

nào ngờ  đời vẫn chưa yên

 

tôi đi và tôi đi mãi

quê nhà bỏ lại sau lưng

quê người gian nan vất vả

đường xa mây khói mịt mùng

 

tôi đi và tôi đi mãi

tôi đi tìm một mái nhà

rồi một ngày kia dừng lại

bên rừng Scibilia

 

những chiều mùa thu lá rụng

những ngày lạnh buổi đầu đông

nhìn mây bay về cố xứ

nhớ quê hương đến thắt lòng

 

bây giờ còn mong chi nữa

tha phương gửi nắm thân tàn

mai kia tôi là hạt bụi

bay về phía Thái Bình Dương

 

Virginia, tháng 11.2014


 

ĐÓA HOA HỒNG TRONG TUYẾT

 

thức dậy lúc ba giờ sáng

ngoài trời tuyết phủ mênh mông

tuyết ngập hồn người xa xứ

tuyết mù mịt cả miền đông

 

cùng em ra sân cào tuyết

gió đêm lạnh đến tê người

tuyết nhiều cào xong thấm mệt

và đôi chân bước rã rời

 

cùng em ra sân cào tuyết

biết là vất vả mà vui

chia nhau một đêm băng giá

ở  vùng Bắc Mỹ xa xôi

 

cùng em ra sân cào tuyết

biết là vất vả mà vui

và cứ hồn nhiên em nhé

cùng tôi đi giữa cuộc đời

 

thức dậy lúc ba giờ sáng

ngoài trời tuyết trắng như bông

tôi yêu những bông tuyết trắng

và yêu em – đóa hoa hồng

 

Virginia, 17.2.2015


 

CŨNG MAY CÒN CÓ NƠI NÀY

 

rồi em và tôi đi xa

mang theo hình bóng quê nhà thân thương

bây giờ đời đã muộn màng

nửa vòng trái đất lang thang quê người

xa quê hương em và tôi

đã chia nhau những ngọt bùi đắng cay

cũng may còn có nơi này

có mây có khói có cây cỏ và

có rừng Scibilia

để tôi còn nhớ chút Đà Lạt xưa

để còn mơ một ngày về

đi về phía Ngã Ba Chùa cùng em

đi tìm lại chút êm đềm

đoạn serenade và đêm thơ tình

nụ cười em lúc bình minh

bàn tay rất ấm hôm mình quen nhau

và căn nhà thuở ban đầu

bức tranh và những gam màu tôi yêu

đi tìm lại những buổi chiều

qua cây cầu nhỏ tôi theo em về

đi tìm lại những đam mê

những hò hẹn những đợi chờ ngất ngây

cũng may còn có nơi này

để tôi còn có những ngày bên em

 

Virginia, tháng 3.2015


 

CHA TÔI

 

và bài thơ tôi viết đêm nay

là bài thơ sau bốn mươi năm

kể từ hôm vượt đèo Ngoạn Mục xuống Sông Pha

chạy ra Tuy Hòa

trở vô Sài Gòn

và nhận tin cha tôi đã chết

ông qua đời khi chiến tranh kết thúc

để lại trần gian nỗi nhớ khôn nguôi  

để lại đàn con trên quê hương tan tác   

để lại trong tôi vết thương  mang theo suốt cuộc đời                                                         

 

bốn mươi năm rồi con vẫn nhớ, cha ơi!

ngày mùa đông cha mặc áo tơi ra ruộng

ngày nắng lửa cha gò mình đạp lúa

những sớm tinh mơ cùng đàn bò lầm lũi đi về phía bờ mương        

                                            

rồi mùa thu cha đưa con đến trường

con thương ngọn gió nồm

mát rượi tuổi thơ những ngày đầu đi học

đi ngang qua Duồng Buồng bọn nhỏ trong thôn vẫn thường trêu chọc:                                           

chiều chiều ngọn gió thổi lên

học trò Thầy Bốn chẳng nên đứa nào

thương cha một đời lận đận lao đao

cầm lấy chiếc cày để tay con được cầm cuốn sách

thương chiếc áo cha một đời thơm mùi đất

thương đất quê mình thơm mãi mùi hương

 

rồi mùa thu cha đưa con đến trường

con thương những con đường

cha đã dẫn con đi về phía trước

con vẫn còn đi sao cha đành dừng bước

bốn mươi năm trời con thương nhớ, cha ơi!

 

Virginia, tháng 3.2015


 

MÙA THU ĐỨC TRỌNG


đọc lại một bài thơ cũ

nhớ thời tôi mới quen em

lần đầu em về Đức Trọng

mùa thu lá rụng bên thềm

 

em ơi mùa thu năm ấy

là mùa thu của riêng mình

bàn chân em vừa dừng lại

bên dòng Đa Nhim lung linh

 

em ơi mùa thu năm ấy

là mùa thu của hẹn hò

của ngày bên nhau quấn quit

của đêm về mộng và mơ

 

em ơi mùa thu năm ấy

là mùa thu của muôn đời

bàn chân nhẹ nhàng bước tới

đi bên cạnh cuộc đời tôi

 

rồi từ mùa thu năm ấy

thương em cho đến bây giờ

hơn bốn mươi năm rồi đó

mùa thu Đức Trọng, ngày xưa…

 

Virginia, 25.10.2015

 (*) Trong bài hát MỘNG VỀ của Hà Thúc Sinh


 

TÔI ĐI DƯỚI TRỜI ĐÔNG BẮC

 

Nhớ 42 Võ Tánh, Đà Lạt

 

bây giờ mùa đông trở lại

rừng xơ xác ngọn điêu tàn

bầy chim bay xa trốn tuyết

trong sương mù tôi lang thang

 

ôm đàn qua thung lũng Fox

so dây ghi lại đời mình

một thời chiến tranh - tuổi trẻ

một thời Đà Lạt và em

 

ôm đàn đứng bên vách núi

so dây chơi một đoạn buồn (*)

đoạn cho một thời xa xứ

đoạn thương và nhớ quê hương

 

bây giờ mùa đông trở lại

rừng xao xác gió sang mùa

tôi đi dưới trời đông bắc

thương và nhớ quá ngày xưa

 

Virginia, 14.12, 2015


 

TRẦN HOÀI THƯ XUỐNG NÚI

 

                 còi tàu hụ nhớ giang hồ
                 lên ga khuya lạnh gió mờ mịt xa
                (ĐINH CƯỜNG) 

 

rồi chàng xuống núi xuôi nam

từ cơn khổ nạn ba năm quay về

ngày về râu tóc bạc phơ

người muôn năm cũ bây giờ ở đâu (*)

ngày về ngang qua bãi dâu

chợt thương ngọn sóng bạc đầu năm xưa

cụng ly để nhớ giang hồ

cạn ly để biết đời chưa muộn màng

ngày về phương nam lang thang

đọc bài thơ cũ rền vang núi rừng

Scibilia, đêm cuối cùng

là đêm bằng hữu cùng chung nỗi buồn

Virginia, đêm mùa đông

chàng về kịp viết mấy dòng chia tay

 

Virginia, 13.1.2016

Ngày Trần Hoài Thư về Virginia tiễn đưa anh Đinh Cường đến nơi an nghỉ cuối cùng

(*) Thơ Vũ Đình Liên


 

BÀI CHO ORLANDO

 

giờ tới phiên Orlando (*)

xác vung vãi, những nấm mồ mọc lên

những oan hồn bay trong đêm

hận thù chi mà triền miên hở trời!

máu người vô tội đổ rồi

ra đi không kịp nói lời chia tay

lang thang ở góc rừng này

tôi nghe lạnh buốt một ngày đau thương

 

Virginia, 2016

(*) Tấn công khủng bố tại một night club ở Orlando,  Florida hôm 12.6.2016 làm 49 người chết và 53 người bị thương.


 

DẪU THẾ NÀO CON CŨNG TRỞ LẠI MIỀN TRUNG

 

dẫu thế nào

con cũng trở lại miền trung

nơi mẹ đã ôm con bằng vòng tay bao la của biển

nơi giấc ngủ con được ru bằng tiếng sóng

nơi những ngọn phi lao nô đùa cùng tuổi thơ con

 

mẹ ơi!

con muốn tìm lại mảnh trăng tròn

treo lơ lửng đêm rằm nơi cửa biển

con muốn nhìn nước của đại dương và bầu trời  xanh biếc                                                 

cánh chim hải âu và ngọn hải đăng

con yêu miền trung yêu biển quê mình

yêu những con còng hiền lành

và những ngư dân chất phác

yêu những đôi tình nhân

để lại dấu giày trên cát

đêm và những chiếc thuyền câu lấp lóe ngoài khơi

 

mẹ ơi!

xa quê hương con ngồi ở một góc trời

con nhớ biển nhớ vòng tay của mẹ

miền trung năm nào cũng phải chịu những cơn bão dữ                                                      

năm nào cũng ngâm mình trong lũ lụt kinh hoàng

và bây giờ biển khóc dân lầm than

nhìn cá chết trắng bờ thương miền trung quá đỗi

biển bình yên cả triệu năm 

nay bỗng thành nạn nhân của những mưu đồ đen tối                                                        

nạn nhân của bọn người không có trái tim

dẫu thế nào

con cũng trở lại miền trung

nơi mẹ đã ôm con bằng vòng tay bao la của biển

mỗi người một tay cùng nhau cứu biển

biển sắp chết rồi không lẽ cứ ngồi yên?

 

Virginia 26.5.2016


 

TÔI VỀ BELLINGHAM CHIỀU NAY

 

Nhớ anh Trương Quang Mỹ (1952-2017)

và anh đi thật nhẹ nhàng

như mây trên đỉnh Langbiang ngày nào

như là một giấc chiêm bao

niềm vui để lại nỗi sầu mang theo

như là ngọn gió lưng đèo

rất phiêu lãng rất đìu hiu rất buồn

sáu lăm năm một đoạn đường

anh đi và đến nhưng không kịp về

mịt mù đất cũ trời xưa

bây giờ thân xác bơ vơ xứ người

anh đi rồi đi thật rồi

rất bình an không một lời chia tay

tôi về Bellingham chiều nay

mắt anh khép lại bàn tay hững hờ

sáu mươi lăm năm, ô hô!

đời tha phương một nấm mồ mọc lên

 

Bellingham (WA), 24.1.2017


 

Ở NEW JERSEY, GẶP LẠI PHẠM VĂN NHÀN

 

sau chiến tranh chúng ta là những người sống sót

còn gặp lại nhau là đủ vui rồi

đêm ở New Jersey

nhắc với nhau về những ngày tháng xa xôi

về người bạn đề thơ trên vách tường năm ấy (1)

về người bạn lên Pleime rồi chẳng bao giờ trở lại (2)

về người bạn mấy lần bị thương ở Bình Định Qui Nhơn (3)

về cà phê quán sớm bên đường

về căn nhà cửa không bao giờ khóa

từ chiến trường

bạn trở về nơi đó

lặng lẽ ngồi nơi chiếc bàn bên cửa sổ

viết truyện thời chiến tranh

viết thật nhanh - mai còn đi hành quân

viết cho kịp - biết đâu không còn gặp lại bạn bè Khu Sáu

và bạn tôi như thuyền không bến đậu

ngày ở cao nguyên đêm xuống đồng bằng

ôi một thời đi giữa chiến tranh

sống và chết chỉ cách nhau trong tích tắc

sau chiến tranh chúng ta là những người sống sót

còn gặp lại nhau là đủ vui rồi

cụng ly nào,  mai mình lại chia tay

 

New Jersey, 7.5.2017

(1 Lê Văn Trung

Tình không không cửa không nhà

Lòng như mây trắng bay qua biển chiều...

(2) Nguyễn Phương Loan, tử trận ở Pleime năm 1969

(3) Trần Hoài Thư


 

CHIỀU ĐI NGANG QUA THUNG LŨNG FOX

 

cho Hoa, sinh nhật em

 

một hôm mây trắng tôi về

qua thung lũng Fox lòng nghe ngậm ngùi

nhớ Đà Lạt quá, em ơi!

và mây trắng với những đồi thông xưa

chờ nhau, mấy giọt cà phê

nhìn nhau, một nụ hôn vừa trao nhau

bây giờ, bốn mươi năm sau

tôi về, mây trắng trên đầu bay ngang

vẫn cùng em đi lang thang

vẫn yêu em đến vô vàn, biết không?

vẫn yêu Đà Lạt vô cùng

 

Virginia, 7.6.2017


 

THƠ TẶNG NGƯỜI THI SĨ Ở GARLAND

 

Gửi anh Nguyễn Xuân Thiệp

 

nâng ly nào, mừng ngày chàng trở lại

mừng người thi sĩ đến từ Garland vẫn hồn nhiên vẫn vô tư như thời Hoa Hồng (1)

tặng cho chàng một đóa Phù Dung

và nghe chàng đọc thơ

tôi khóc, những đôi giày bên bờ sông Danube (2)

nâng ly nào, hỡi người thi sĩ cô đơn đến từ Texas

buổi chiều sơn dầu ở studio Trương Vũ đầy tranh

buổi chiều miền đông với những đồng cỏ xanh

chàng nói về thơ

về những bài tản mạn bên tách cà phê (3)

về phố văn (4)

và những tháng năm tràn đầy kỷ niệm

 

nâng ly nào, hỡi người thi sĩ hào hoa của một thời Đà Lạt

buổi chiều trở về từ ký ức chiến tranh

nhắc với nhau những kỷ niệm chưa quên

thương bạn bè người còn kẻ mất

và không quên một ly cho người họa sĩ ở đường Natick (5)

hoàng hôn xuống dần trong nỗi nhớ mênh mang

 

Virginia, 3.7.2017

(1)  Đường Rose ở Đà Lạt, nơi Nguyễn Xuân Thiệp có  nhiều kỷ niệm.

(2) Tựa đề một bài thơ của Nguyễn Xuân Thiệp

(3) Loạt bài tản mạn nổi tiếng của Nguyễn Xuân Thiệp ở hải ngoại.

(4) Tạp chí PHỐ VĂN do Nguyễn Xuân Thiệp chủ biên (2000-2008).

(5) Đinh Cường (1939-2016)


XIN CHO TÔI ĐƯỢC LÀM NGƯỜI VIỆT NAM


mấy anh ngỗng Bắc Mỹ  bay rất nhanh rất xa

nhưng khi đi bộ thì cứ tà tà

 

cách đây sáu ngày

bọn theo chủ nghĩa dân tộc da trắng lái xe đâm chết người ở Charlottesville, miền đông nước Mỹ

(Charlottesville cách chỗ tôi đang ở khoảng 2 tiếng lái xe)

và mới hôm qua

bọn Hồi Giáo cực đoan lái xe đâm chết người ở Barcelona, Tây Ban Nha

 

nhưng với đàn ngỗng này thì bất cứ người lái xe nào

dù là da trắng

dù là da đen

dù là da đỏ

dù là da vàng

dù là Hồi Giáo

dù là Thiên Chúa Giáo

không ai lái xe đâm vào chúng

ai cũng chờ chúng qua đường rồi mới tiếp tục lái xe đi


Ảnh chụp ở đường Hollinger (Fairfax, VA)
Photo by Phạm Cao Hoàng - 6:30 am, 18.8.2017
 

vào năm 2001, ở Seatlle

một chàng ngỗng Bắc Mỹ còn nhỏ chưa biết bay

đi lạc vào trong xóm và người dân bắt được

ông Thị Trưởng thành phố Seattle tổ chức một buổi lễ rình rang chỉ để làm một việc duy nhất:

trả tự do cho chàng bằng cách mang chàng thả xuống hồ Washington

buổi lễ trả tự do cho anh chàng ngỗng Bắc Mỹ

mang tính biểu tượng nhằm truyền đi thông điệp của ông Thị Trưởng:

hãy tôn trọng và bảo vệ sự sống của loài ngỗng này

 

xem ra, trong nhiều trường hợp

làm ngỗng Bắc Mỹ coi bộ tự do hơn, an toàn hơn là làm người

nếu quả thật có kiếp sau

thì kiếp sau xin cho tôi làm ngỗng Bắc Mỹ

vì nếu là ngỗng Bắc Mỹ

sẽ không ai kỳ thị tôi

không ai thù ghét tôi

không ai lái xe đâm vào tôi

không ai ăn thịt tôi

 

nhưng bạn ơi

nếu làm ngỗng Băc Mỹ

tôi sẽ có một nỗi buồn mà tôi không vượt qua nổi:

tôi có đôi cánh để có thể bay đi khắp nơi

nhưng tôi sẽ không bao giờ còn cơ hội bay về quê hương tôi

vì nếu tôi bay về đó

chắc chắn tôi sẽ biến thành đĩa tiết canh và đĩa mồi

cho mấy anh bợm nhậu

mà tôi thì vẫn muốn trở về quê hương của mình

nên thôi, tôi vẫn xin tiếp tục làm người

làm một người Việt Nam

Việt Nam

mãi mãi

 

Virginia, 18.8.2017

 

BỐN MƯƠI HAI NĂM,CHƯA QUÊN

 

vậy là bốn mươi hai năm

từ khi giã biệt dòng sông quê nhà

từ khi từ biệt Tuy Hòa

tôi lên Đà Lạt rồi qua Hoa Kỳ

đi thì vẫn cứ phải đi

trở về thì vẫn đôi khi phải về

dẫu gì đất cũng là quê

là hương của những ngày xưa êm đềm

dẫu gì máu cũng về tim

vườn xưa vẫn nhớ tiếng chim thiếu thời

và tôi nhớ tuổi thơ tôi

chiều thu nhớ nắng đêm ngồi nhớ trăng

mùa đông nhớ một chỗ nằm

về đây lại nhớ những năm tháng buồn

bốn mươi hai năm, chưa quên!

 

Tuy Hòa, 28.9.2017


 

TÔI ĐANG VẼ TÂM HỒN CỦA BẠN

 

Tặng anh Trương Vũ

 

khi tôi ngồi trước giá vẽ

bắt đầu những nét chấm phá phác thảo chân dung bạn

đôi mắt của bạn có thể mơ màng hay đầy nghị lực

khuôn mặt của bạn có thể dịu dàng hay cương trực

nụ cười của bạn có thể ưu tư hay hồn nhiên

vai của bạn có thể thẳng hay nghiêng

sao cũng được

miễn là bạn phải là bạn

 

tôi là họa sĩ tự nguyện chọn những nhân vật mà mình muốn vẽ

khuôn mặt mỗi người có thể khác nhau

nhưng những nhân vật tôi chọn đều có một điểm giống nhau:

các bạn là người có một tâm hồn đẹp

tôi tin điều đó

và khi vẽ chân dung bạn

có nghĩa là tôi vẽ tâm hồn của bạn

tôi vẽ tấm lòng nhân hậu của bạn

và cuối cùng nếu chúng ta có được bức chân dung đẹp

thì chính bạn là người góp một phần rất lớn trong việc sáng tạo ra tác phẩm đó

 

khi tôi ngồi trước giá vẽ

bắt đầu những vệt sơn dầu  vẽ chân dung bạn

bạn ngồi đó nhiều tiếng đồng hồ

trên chiếc ghế dành cho người mẫu

có lúc bạn sẽ rất mệt mỏi và ngủ gục

thì cứ ngủ, không sao đâu

vì tôi đang vẽ tâm hồn của bạn mà

một tâm hồn luôn luôn tỉnh thức

và lúc này đây

bạn hãy nghĩ về những người mà bạn yêu thương nhất

đất nước của bạn

gia đình của bạn

bạn bè của bạn

những ân nhân trong cuộc đời bạn

để khuôn mặt của bạn trên bức chân dung

sẽ là một khuôn mặt tràn đầy yêu thương và thánh thiện

 

Virginia, 12.10.2017


Họa sĩ Trương Vũ đang vẽ một bức chân dung
Ảnh Phạm Cao Hoàng, Vienna (VA), 12.2015

 

         BÒ VÀ NGƯỜI

không rõ kiếp trước chúng tôi là gì

không biết kiếp trước các bạn là gì

nhưng kiếp này các bạn may mắn hơn chúng tôi

vì các bạn là người

còn chúng tôi là bò

 

các bạn nhốt chúng tôi trong chuồng

tước đoạt tự do của chúng tôi

xỏ mũi chúng tôi

buộc chúng tôi phải tuân phục

quất vào lưng chúng tôi

những lằn roi rướm máu

bắt chúng tôi kéo xe kéo cày

mệt lả

vắt sữa chúng tôi

cạn kiệt

lột da chúng tôi làm giày để đi làm áo để mặc làm ghế để ngồi làm trống để gõ

xẻ thịt chúng tôi

để ăn

 

đêm, chúng tôi nằm trong chuồng

nhìn những lằn roi rướm máu trên lưng mình

mà ứa nước mắt

đêm, chúng tôi nằm trong chuồng

mơ cùng nhau giấc mơ tự do

mơ về những đám mây trắng, những đồng cỏ xanh, những thảo nguyên bát ngát

mơ để mà mơ

ôi, những giấc mơ chưa bao giờ trở thành hiện thưc

  

cứ như vậy chúng tôi sống trong sự quản lý của các bạn

sống hiền lành chơn chất và chịu đựng sự tàn bạo của các bạn

sống thật thà ngay thẳng dù biết các bạn là những kẻ gian lận dối trá tham lam

 

chúng tôi chỉ đem lợi ích đến cho các bạn

hoàn toàn không phiền hà gì các bạn

không tin, các bạn cứ mở cửa chuồng

thả chúng tôi ra

chúng tôi sẽ an nhiên tự tại ra đi mà không đòi hỏi gì ở các bạn

chúng tôi trở về với thiên nhiên

chúng tôi trở về với bao la trời đất

chúng tôi trở về với thế giới của chúng tôi 

chúng tôi, những con bò Việt Nam

chỉ đem lợi ích đến cho các bạn

thế nhưng các bạn không biết ơn chúng tôi

lại còn độc ác với chúng tôi

trước khi giết chúng tôi để xẻ thịt

các bạn hành hạ tra tấn chúng tôi bằng cách bơm nước vào cơ thể chúng tôi cho đến khi nào chúng tôi vật vã

các bạn lấy búa đập mạnh vào đầu  chúng tôi

thực hiện bản án tử hình cho kẻ đã từng giúp các bạn

 

chúng tôi đem lợi ích đến cho các bạn

nhưng mỗi khi tức ai các bạn lại chửi: ngu như bò

các bạn đọc những dòng dưới đây rồi sẽ biết bò có ngu không

sau khi bị giết, chúng tôi trở thành xác chết

các bạn ăn thịt chúng tôi có nghĩa là các bạn ăn xác chết

chúng tôi, những kẻ chay tịnh chỉ biết ăn cỏ ăn rơm ăn rạ

các bạn, những kẻ ăn xác chết

ai mới đáng gọi là ngu?

 

Virginia, 23.7.2018



WOODBRIDGE, BUỔI CHIỀU VÀ NHỮNG NỤ CƯỜI

 

       Gửi Lê Hân và Châu

Vẫn là không gian quen thuộc: studio Trương Vũ ở Woodbridge

khi mùa Lễ Tạ Ơn trở về bên những chiếc lá vàng

khi mùa thu Bắc Mỹ đã đi qua một nửa đoạn đường

khi nhiệt độ ở miền đông đã xuống gần zero độ C.

những nụ cười và những cái bắt tay mừng các bạn từ San Jose đến.

-     Lạnh không Lê Hân?

-     Không lạnh lắm đâu, mình đã từng ở Canada nhiều năm mà

-     Lạnh không Châu?

-     Không lạnh lắm đâu, trước khi về San Jose mình là dân Michigan mà.

Vẫn là những cốc rượu vang được cất giữ nhiều năm của người chủ nhà hiếu khách

nâng ly nào

chúc mừng các bạn được hít thở không khí tự do sáng tạo.

-     Này Lê Hân, bạn làm công việc xuất bản sách được bao nhiêu năm rồi?

-     Trên dưới hai mươi năm.

-     Ở hải ngoại in sách đồng nghĩa với thua lỗ. Sao bạn lại chọn con đường này?

-     Vì đam mê, vì những người yêu sách và vì niềm vui của các tác giả có sách được in.

-     Lâu nay bạn có về Việt Nam không?

-     Có chứ. Về thăm quê hương, gia đình, bạn bè và đi tìm những cuốn sách xưa quí hiếm.

Buổi chiều, ở Woodbridge, những khuôn mặt thân quen

những câu chuyện văn chương

những câu chuyện về đời sống

nghe hai người bạn đến từ San Jose nói giọng Quảng Nam đặc sệt

chơn chất và hiền hòa

hồn nhiên và cởi mở.

-     Này Lê Hân, ai là người giúp bạn nhiều nhất trong việc in sách?

-     Đó là Châu.

-     Châu ơi, bạn là gì của Lê Hân?

-     Ngày xưa Châu là học trò của Lê Hân.

-     Còn bây giờ?

-     Bây giờ là vợ của hắn.

Woodbridge, buổi chiều, 
những người bạn và những tiếng cười rộn rã

mùa Lễ Tạ Ơn đang đến gần.

 

Virginia, 8 November 2019


 

BỐN NĂM SAU NGÀY ANH ĐINH CƯỜNG RA ĐI

 

bốn năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi

Chân Phương cũng ra đi

Trần Doãn Nho dọn về Texas

Nguyễn Trọng Khôi và Mai Phúc cũng sẽ dọn về nơi đó

chỉ còn Nguyễn Ngọc Phong ở lại Boston với Tôn Nữ Phú

chỉ còn Nguyễn Ngọc Yến ở lại New Jersey với Trần Hoài Thư

không còn nữa những chuyến xe xuôi nam với những cuốn sách, những bức tranh sơn dầu và cây đàn guitar

không còn nữa những đêm ngồi bên nhau hát khúc nhạc buồn thương nhớ quê hương xa vời vợi

 

bốn năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi

những buổi gặp gỡ ở miền đông thưa thớt dần

tôi trở lại Sài Gòn Quán

Sài Gòn Quán đóng cửa

tôi tạt vào Saxbys Coffee

Saxbys Coffee đóng cửa

tôi tìm đến  Le Bledo

Le Bledo đóng cửa

tôi trở lại Tong Thái

Tong Thái đóng cửa

tôi  ghé qua Phở Xe Lửa

Phở Xe Lửa của ông Toàn Bò đóng cửa

tôi đến thăm Gallery Lạc Việt

Gallery Lạc Việt cũng đóng cửa

đóng cửa đóng cửa đóng cửa

những nơi chúng tôi thường lui tới bây giờ đóng cửa hết rồi

còn chăng là nỗi ngậm ngùi và luyến tiếc những ngày tháng êm đềm giờ chỉ còn trong hoài niệm

 

bốn năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi

miền đông xơ xác trong cơn đại dịch

muốn đến studio Trương Vũ xem những bức tranh mới vẽ nhưng không thể

muốn nâng ly cùng các anh Nguyễn Mạnh Hùng, Nguyễn Tường Giang, Phạm Nhuận, Đặng Đình Khiết...  nhưng không thể

muốn cụng ly cùng các bạn Nguyễn Minh Nữu, Nguyễn Quang, Nguyễn Thị Thanh Bình, Trần Anh Chương, Đinh Trường Chinh... nhưng không thể

các bạn tôi, nhà nào cũng đóng cửa

stay-at-home, stay-at-home, stay-at-home

 

bốn năm sau ngày anh Đinh Cường ra đi

miền đông bây giờ tiêu điều trong cơn đại dịch

hàng quán im lìm phố xá hoang vu

muốn ghé Starbucks ngồi nhâm nhi một ly cà phê nhưng không thể

drive-thru only

không còn nghe tiếng nhạc xập xình phát ra từ sân nhà người hàng xóm Mễ Tây Cơ mỗi chiều thứ bảy

không còn thấy nụ cười hiền hòa của người miền đông vì những chiếc khẩu trang che mất

chỉ còn những ánh mắt nhìn nhau ngơ ngác

thầm hỏi nhau: miền đông rồi sẽ ra sao?

thầm hỏi nhau: chúng ta rồi sẽ ra sao?

 

Virginia, 12 May 2020


 

SAU 35 NĂM CHƯA MỘT LẦN TRỞ LẠI QUÊ NHÀ

 

       Gửi Tân và Lily

 

Bệnh viện Centre Hospitalier

phòng 1004

anh tôi nằm trên giường bệnh, hơi thở mệt nhọc

người con trai duy nhất của anh ngồi bên cạnh, buồn bã

(mẹ mất sớm, hai cha con lưu lạc sang đất Pháp, nương tựa vào nhau)

tôi ngồi trong góc phòng, tim đau nhói

có tiếng gõ cửa phòng

một bác sĩ với khuôn mặt hiền từ và mái tóc bồng bềnh nghệ sĩ bước vào

ông thăm mạch bệnh nhân rồi nhẹ nhàng nói với cháu tôi:

- Cha của anh sẽ ra đi trong một thời gian không xa, anh nên sắp xếp ở lại trong bệnh viện đêm nay để chia tay ông ấy.


Lại có tiếng gõ cửa

một bác sĩ khác bước vào

bà là bác sĩ tâm lý, đến để chuẩn bị tâm lý cho cháu tôi khi phải vĩnh biệt người cha yêu dấu

vĩnh biệt người cha đã trọn một đời hy sinh cho con

5 phút …

10 phút …

thời gian cứ lạnh lùng trôi đi

đột nhiên cháu tôi ôm chặt lấy anh tôi

- Ba cháu đi rồi, chú ơi!

tôi nhìn đồng hồ

5 giờ 20 phút chiều ngày 12 tháng 9 năm 2019

anh tôi vừa trút hơi thở cuối cùng

sau 35 năm ra đi chưa một lần trở lại quê nhà

cũng như nhiều người đồng hương khác

anh sinh ở Việt Nam và mất ở quê người.

 

Bệnh viện Centre Hospitalier

phòng 1004

dưới ánh đèn lờ mờ có ba người đàn ông

một người nằm bất động trên chiếc giường định mệnh

một người ngồi khóc, ngất lên xỉu xuống

tôi đỡ vai cháu tôi

và làm chỗ dựa cho cháu trong giờ phút đau buồn này

rồi thì im lặng

im lặng

nhiều tiếng đồng hồ trôi qua

- Ba cháu có dặn cháu sẽ mai táng hay hỏa táng ông ấy không?

- Không, thưa chú, nhưng chú ơi, bao nhiêu năm qua cha con có nhau, giờ ba đi rồi, con sẽ xây cho ba một ngôi mộ, con cần một nơi để còn thăm viếng…

tôi nghe giọng cháu tôi thì thầm  trong đêm

con cần một nơi để còn thăm viếng…

con cần một nơi để còn thăm viếng…

 

Ngày 18 tháng 9 năm 2019

anh tôi yên nghỉ ở nghĩa trang Athis-Mons, ngoại ô Paris

đúng với ước nguyện của cháu tôi: con cần một nơi để còn thăm viếng

và anh tôi sinh ở Việt Nam, qua đời trên đất Pháp

sau 35 năm ra đi chưa một lần trở lại quê nhà

 

Virginia, tháng 9.2020


 

ƯỚC MƠ CỦA MYLA

 

Ước mơ của Myla thật đơn giản:

chỉ mong sao đủ tuổi để đi học

để được mang ba-lô cùng chị Hazel đến trường.

 

Mùa hè vừa rồi mẹ mua cho Myla một chiếc ba-lô

chuẩn bị đến tháng 9 này sẽ vào mẫu giáo

Myla thích lắm

đêm, Myla ôm chiếc ba-lô nằm ngủ

ngày, Myla mang ba-lô chạy tung tăng trong nhà

đếm từng ngày chờ buổi tựu trường

rồi tháng 9 cũng đến

rồi ngày tựu trường cũng đến

nhưng cơn đại dịch vẫn còn đó

những con virus vẫn nằm ì ra đó

những con virus như những con quái vật vô hình

chẳng thấy nó ở đâu

nhưng ở đâu cũng thấy nó

con đường làng dẫn đến trường Lees Corner mọi năm rộn rã tiếng cười (1)

bây giờ vắng hoe, im ắng

những chiếc school bus màu vàng nằm bất động không đưa đón học sinh

vì trường học không mở cửa

học trò học ở nhà qua hệ thống eLearning

Myla mang ba-lô ngồi trước laptop

nghe cô giáo giảng bài

nghe cô giáo hướng dẫn các trò chơi

vẫy tay chào các bạn qua chiếc màn hình nhỏ

năm học đầu tiên của Myla ở trường Lees Corner là như vậy đó

mai sau Myla chắc sẽ ngỡ ngàng

khi có ai đọc cho nghe đoạn văn này trong bài “Tôi Đi Học” của Thanh Tịnh:

“…Buổi sáng mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh. Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên tôi thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học…”

 

Tháng 9, tháng 10, rồi tháng 11

ba tháng đã trôi qua

những con quái vật vô hình vẫn còn đó

trường học vẫn tiếp tục đóng cửa

Myla vẫn tiếp tục đợi chờ...

hôm trước, Myla theo chị và mẹ ghé nhà

khuôn mặt rạng rỡ, ba-lô trên lưng

- Hôm nay hai chị em đi đâu vậy?

- Dạ, đi đến trường nhận thức ăn free của nhà trường (2)

- Ai là người được nhận thức ăn free?

- Ai cũng được cả, mình cần cứ đến nhận

- Đi nhận thức ăn chứ đâu phải đi học mà mang ba-lô?

Myla cười hồn nhiên:

- Thì cứ tưởng tượng là mình đang đi học để được mang ba-lô cùng chị Hazel đến trường.

Virginia, 30.11.2020

(1) Trường tiểu học Lees Corner ở thành phố Fairfax, Virginia. Trường thu nhận học sinh mẫu giáo 5 tuổi và các lớp 1, 2, 3, 4, 5, 6. 

(2) Do dịch Covid-19, công chức phải làm việc ở nhà qua hệ thống telework, học trò phải học ở nhà qua hệ thống eLearning. Hàng ngày, các trường học có thức ăn miễn phí dành cho học sinh nhằm giúp phụ huynh và học sinh tiết kiệm thì giờ, tập trung vào việc làm và việc học hành. 

 

 

ĐẤT VÀ NGƯỜI

 

Gần đây, đọc được bài thơ CHA TÔI của Phạm Cao Hoàng viết về người cha đã qua đời cách đây 40 năm, tôi vô cùng xúc động.

ông qua đời khi chiến tranh kết thúc

để lại trần gian nỗi nhớ khôn nguôi  

để lại đàn con trên quê hương tan tác   

để lại trong tôi vết thương  mang theo suốt cuộc đời

 

bốn mươi năm rồi con vẫn nhớ, cha ơi!

ngày mùa đông cha mặc áo tơi ra ruộng

ngày nắng lửa cha gò mình đạp lúa

những sớm tinh mơ cùng đàn bò lầm lũi đi về phía bờ mương

...

(CHA TÔI – 2015)


Dạo ấy, mỗi lần ghé Tuy Hòa, tôi ở lại cùng Phạm Cao Hoàng trong căn nhà nhỏ của gia đình Hoàng. Đọc bài thơ CHA TÔI,  tôi nhớ đến ngôi nhà và hình ảnh của bác trai. Bác cao, hơi gầy và da ngăm đen. Cái đen của nắng và gió, của một người nông dân thuần chất. Hiền và độ lượng. Ngôi nhà có cái chái bếp nấu ăn bằng những thanh củi. Ngôi nhà có bộ ván ngựa mà tôi với Trần Hoài Thư thường nằm ngủ. Ngôi nhà với lối đi từ đường Nguyễn Huệ vào với những thửa  ruộng nhỏ như vuông chiếu nằm, đầy ắp tình yêu thương. Đọc bài thơ, hình ảnh bác trai lại hiện ra trước mắt. Sao bác lại qua đời khi chiến tranh kết thúc vậy bác? Còn nỗi buồn nào hơn khi  chiến tranh  đã chấm dứt trên quê hương mà bác lại ra đi? Sao bác không ở lại để nhìn thấy các con của bác và bạn bè không còn phải sống trong cảnh mịt mù khói lửa của cuộc chiến tranh này? 

 

Và khi đọc bài thơ MÂY KHÓI QUÊ NHÀ, tôi muốn viết một chút về Phú Thứ, quê hương của Phạm Cao Hoàng.

mùi hương của đất làm con nhớ

những giọt mồ hôi những nhọc nhằn

cha đã vì con mà nhỏ xuống

cho giấc mơ đời con thêm xanh

 

mùi hương của đất làm con tiếc

những ngày hoa mộng thuở bình yên

nồi cá rô thơm mùa lúa mới

và tiếng cười vui của mẹ hiền

(MÂY KHÓI QUÊ NHÀ – 1999)

 

Bài thơ làm tôi nhớ đến con đường dọc theo mương dẫn thủy nhập điền từ đập Đồng Cam về tưới tiêu cho những cánh đồng rộng lớn. Tôi đã từng đi trên con đường này. Tôi lại nhớ đến năm tháng ở trại A.30 và ngày được thả cho về trên chuyến xe lam chạy trên con đường ấy dọc theo những cánh đồng xanh màu xanh của lúa, Tôi xuống xe tìm đến một gia đình quen: cô Mãn, ngày xưa là y tá ở Bệnh Viện Đa Khoa Nha Trang, làm chung một phòng với vợ tôi, có người em trai tên Khang cũng ở chung với tôi trong trại A.30. Ngày tôi về, Khang nhờ  tôi ghé Phú Thứ thăm chị. Tôi tìm được cô Mãn khi cô đang làm cỏ lúa ngoài ruộng. Cô đưa tôi về nhà. Làng toàn tre xanh, mát rượi trên con đường quê đầy bóng mát. Những cây cau cao vút đang trổ buồng. Đêm đó tôi ngủ lại Phú Thứ. Rất rõ và thèm: nồi cá rô thơm mùa lúa mới  như trong thơ  Phạm Cao Hoàng.

 

PHẠM VĂN NHÀN

Houston, May 2015